Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 529 բառահոդված (էջ 38/53)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 580, սյունակ 1 Էջ 580
ՇԱՂՓԱՂՓ (-ի) «դատարկաբան, անմիտ խոսող»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Կրկնավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաղփաղփել, շաղփաղփութիւն, շաղփաղփումն, շաղփաղփական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 580, սյունակ 1 Էջ 580
ՇԱՆԴԱՄ «սիդոնացիների պաշտամունքային մի առարկա» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։ պետք է կարդալ իշանտամ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 494
Տե՛ս նաեւ
Էջ 581, սյունակ 1 Էջ 581
ՇԱՊԻԿ -ի, -աց (շաբիկ, շապիք) «շապիկ, վերարկու, պատմուճան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. šapīk
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շապկիկ, շապկել
Մատենագիտություն
H. AG 211; Աճ. ՀԱԲ 495
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԺ (-ի, -ից) «երերում, շարժում, երկրաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sker-gh-) *gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատի հետ՝ *sker-gh- > շարժ (*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ)։ Կասկածելի է իրանական ծագման վարկածը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարժել, շարժահիմն, շարժումն, շարժուն, շարժիչ, անշարժ, գետնաշարժ, դյուրաշարժ, թեթեւաշարժ, հողմաշարժ, երկրաշարժ, զինաշարժ, արագաշարժ, դժվարաշարժ, շարժապատկեր, շարժառիթ, շարժօն, անշարժութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԻԱՏ (-ի) (շարյատ, շարէտ, շարատ, բ.՝ շառատ, այլեւ շահադ) «տոկոս, վաշխ, տուրք, հողահարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šarī‘at «օրենք»
փոխատու լեզու՝ արաբ. šahad «վկա»
բայց արաբ. šarī‘at «օրենք» բառը չունի հայերենի այս իմաստը. բ. շահադ ձեւը բաղարկված է արաբ. šahad «վկա» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐՇԱՓ «շրշյուն, սոսափյուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Կրկնավոր-բնաձայնական կազմություն (հմմտ. թարթափ, կարկափ)։ Մալխասյանցը (ՀԲ 3, 507) միացնում է շորշոփ-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարշափիւն
Մատենագիտություն
ՀԲ 507
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐՇԵԼ (շարժել) «պատառոտել, ցնցել, ուժեղ շարժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել»
Կրկնավոր կազմություն (խարխլել-ի տիպի), որի արմատը թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատի հետ (թերեւս բաղարկվել է շարժ արմատի հետ եւ ստացել «ցնցել» իմաստը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՐՓՈՒՇ (շարփուր) «գլխարկ, խույր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. sarpūš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 505
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՔ (բ. շէք, շէնք, շքեռ) «շեք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skek- «ցատկել, արագ շարժում» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել, շեքատակ, շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scehan
«շտապել»
մ. վ. գ.
schicken
«ուղարկել»
հ. սլավ.
skoka
«ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՄԲՐՈՅ «տոպրակ, պարկ, մարդ ծանրություն»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է -ոց վերջածանցով՝ շմբր- անծանոթ արմատից