Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՒ
(-ոյ, ուշ նաեւ` -ի)
«ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu-
«լցնել, թափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ,
ձեւողանալ,
ձեւիչ,
տձեւ,
տձեւութիւն,
անձեւ,
կաքաւաձեւ,
կամարաձեւ,
ծաղկաձեւ,
գրածեւ,
դաշտաձեւ,
բոլորաձեւ,
լեռնաձեւ,
ձեւաբանութիւն,
ձեւապաշտ,
ձեւափոխել,
ձեւափոխութիւն,
ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χέω
«լցնել, թափել»
հ. շուեդ.
giuta
«ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469;
Աճ. ՀԱԲ 150;
Pok. IEW 447
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԻ
(-ոյ)
«ձի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei-
«արագ, շարժել, քշել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'heio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիական,
ձիահալած,
ձիամարտիկ,
ձիակերպ,
ձիարձակ,
ձիացաւ,
այրուձի,
միաձի,
վազերաձի,
երագաձի,
կիսաձի,
ձիաբուծութիւն,
ձիավարժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
háya
«նժոյգ»
(հայ-հնդկական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 424
Էջ 477, սյունակ 1
ՁՈՒ
(-ոյ)
«ձու, հավկիթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iōiom-
«ձու»
(անմիջական նախաձեւ՝ *o(u)i-om-)
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձուանեկ,
ձուարդ,
ձուաձեւ,
ձուածին,
ձուարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
xāya
հուն.
ōion
«ձու»
*i>ձ անցման համար հմմտ. ձաւար, ձեգ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 784
Տե՛ս նաեւ
Էջ 479, սյունակ 1
ՂԱՄԱՐ
(ղամէր)
«լուսին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qamar
Մատենագիտություն
H. AG 265;
Աճ. ՀԱԲ 164
Էջ 482, սյունակ 1
ՂԻԴԻՍՕՂ
««համարող» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 482, սյունակ 1
ՂՄՆԻՍԿՈՍ
«պայմանական նշան (Աստվածաշնչի թարգմանության մեջ բնագրից տարբերվող բառերը նշանակելու համար)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λημνίσκος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 168-169
Էջ 485, սյունակ 1
ՃԱԿԱՏ
I
(-ի, -ու)
«ճակատ, առաջամաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. čakāt
«ճակատ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *čakāt
«գագաթ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակատել,
ճակատագիր,
ճակատամարտ,
ճակատամուղ,
ճակատատեղ,
լայնաճակատ,
ծռաճակատ,
ճակատագրական,
ճակատոսկր
Մատենագիտություն
H. AG 186;
Աճ. ՀԱԲ 176
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՂ
«երկաթե ձող, երկաթե ասեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից, որտեղից նաեւ վրաց. čali «ճաղ, ցից»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 178) համարում է վրացերենից, բայց čali-ն համապարթեւական չէ, եւ փոխառությունն իրանական աղբյուրից ավելի հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղել,
ճաղն,
ճաղաշար,
ճաղապատ,
ճաղտել,
ճաղում,
ճաղմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čali
«ճաղ, ցից»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՂԱԳ
(ճեղագ, ճագագ, ճարգագ)
«մացառապատ անտառ, մացառուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից նաեւ վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»։ Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 178) նախնական է համարում կովկասյան ձեւերը, բայց որոնց ձեւը (-ak-ով) ակնհայտորեն իրանական է, եւ կան քրդական համապատասխան ձեւեր։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čalaki
«գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՂԱՏ
«ճաղատ, հերաթափ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. khalatī
«ճաղատ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 179) կասկածով համարում է -ատ վերջածանցով կազմություն՝ *ճաղ «մազ» բառը համարելով կովկասյան փոխառություն, բայց կովկասյան ձեւերը միայն ջ-ով են. հմմտ. ՀԼՊ 610։ Թերեւս իրանական փոխառություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khalatī
«ճաղատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179;
ՀԼՊ 610
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։