Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԱԹ
-ու
«բուրդ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. gezzeθā
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. gizzat
Փոխառության աղբյուր՝ ակկադ. gizzatu
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 480
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԻՐ
I
«սեգ, կնյուն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հյուսելու համար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«ծռել, ճկուն ճյուղ, հյուսված բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uig'h-)
gh-ընդլայնում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ.
vize «հյուսված կոշիկ»
հ. հնդկ.
vayh-
հ. սլ.
věja «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԷՇ
-ոյ, -ի, -ից, -ու
««դիակ, պատառ, մարմնի պատառ», (ուշ՝ «վատ, գէջ»)»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ueis-
«հոսել, խոնավութիւն»
Փոխառության աղբյուր՝ զնդ. vaeša
(թերեւս)
«փտել, նեխել»
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զնդ. vaeša «փտել, նեխել»: (ըստ Ղափանցյանի): Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագման վարկածը՝ *ueis- «հոսել, խոնավութիւն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշակեր,
գիշախանձ,
գիշատել,
գիշահոտ,
գիշահոտութիւն,
գիշագէջ,
գազանագէջ,
հոգեգէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
զնդ.
vaeša «փտել, նեխել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550;
Pok. IEW 1134
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՏ
(-ի, -աց, -ից)
«իմացող, գիտակ, ծանօթ, բարեկամ, կախարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ueid-
«տեսնել, գիտենալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueid-/*uoid-)
«տեսնել, գիտենալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիտել,
գիտուն,
գիտակ,
գիտահարց,
գիտութիւն,
գիտնական,
անասնագէտ,
մեռելագէտ,
երկնագէտ,
խորագէտ,
տգէտ,
տգիտանալ,
տգիտանք,
չգիտանք,
չգիտուն,
անգէտս,
զանգիտել,
զանգիտանք
Նոր՝
գիտակից, գիտակցաբար, գիտակցական, անգիտակցաբար, ազգագրագէտ, աշխարհագրագէտ, բնագէտ, լեզուագէտ, մասնագէտ
գիտակից, գիտակցաբար, գիտակցական, անգիտակցաբար, ազգագրագէտ, աշխարհագրագէտ, բնագէտ, լեզուագէտ, մասնագէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
veda «գիտութիւն»
հ. հնդկ.
ved, vid «գիտենալ»
հուն.
οἶδα «գիտեմ»
լատ.
video «տեսնել»
հ. պ.
vēdōtu «գիտենալ»
գոթ.
vitan «իմանալ, գիտենալ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 552
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՐ
(գուէր)
«պարարտ, ճարպոտ, յուղահամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g(u)hei-
«սնել, պարարտացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(u)hai-ro-)
«սնել, պարարտացնել» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)։ (հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն): Ջահ. ՀԼՊ 127 (կասկածելի է *ghei- > գէ անցումը՝ փոխանակ ջէ-ի. սլավ. ձեւերը հակուած են կապելու *guei- «ապրել, կեանք» արմատի ձեւերի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիրանալ,
գերանալ,
գիրութիւն,
գիրապարար,
գիրացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չեխ.
žir
լեհ.
żer (zyr) «սնունդ, կերակուր»
ռուս.
жир «ճարպ»
ռուս.
жирный «ճարպոտ» (ըստ Լիդենի եւ Ղափանցյունի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553;
Ֆասմեր ԷՍՐՅԱ 56;
Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԼ
(գլոյ), -ի, -աց
«գլորում, քար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«շրջել, ոլորել, պտտել, գլորել»
Հ. Աճառյանը յառզգեմ-ը բերում է առանձին՝ առանց կապելու գիղ բառի հետ. «քար» իմաստի համար հմմտ. ռուս. валун «գլաքար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլաշարող,
գլաթաւալ,
գլեմ,
գլեցուցանեմ,
գլումն,
մշտագիլ,
գլան,
գլոր,
գլորեմ,
գլորակամ,
գլորումն,
բաւալագլոր,
խաղագլոր,
գայթագլիմ,
յառզգեմ,
գ(լ)ճղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
válati «ոլորել, գլորել, փաթաթել»
լատ.
volvō «ոլորել, գլորել, դարձնել»
հ. վ. գերմ.
welzan «գլորել»
ռուս.
валун «գլաքար»
Մատենագիտություն
H. AG 435;
Աճ. ՀԱԲ 555
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԾ
ուշ՝ -ի, -աց, -ից, -ոյ
«գիծ, գիր, գրվածք, հետք, սպի, ուղիղ շարք, տող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ui-g'-
«ուղիղ գնալ, ընթանալ, ուղղություն վերցնել, ուղիղ, շարք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ui-g'- (*uei-, *ueie-, *ui-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գծել,
գծած,
գծագրել,
նախագիծ,
նկարագիծ,
ուղղագիծ,
անգծելի
Նոր՝
գծագրիչ, գծաւոր, օրինագիծ
գծագրիչ, գծաւոր, օրինագիծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
uita «շարք»
հ. հնդկ.
vīthī, vīthī «շարք, ուղիղ, ճանապարհ»
լատ.
via «ուղիղ, ճանապարհ»
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻՆ
-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից
«գին, արժեք, գնում, վարձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ues-no-
«ծախել, վաճառել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնել,
գնածոյ,
գանձագին,
մեծագին,
առգին,
առգնող,
տժգին,
տժգնել,
ծանրագին,
մարդագին,
նորագին,
դիւրագին,
անգին,
ձիբագին,
խնկագին
Նոր՝
գնորդ, գնահատել, գնահատական, գնում, անգնահատելի, թանկագին, սակագին
գնորդ, գնահատել, գնահատական, գնում, անգնահատելի, թանկագին, սակագին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vasná
հուն.
ώνος «գին»
լատ.
venus «վաճառք»
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 557
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՆՁ
(-ոյ)
«մի բոյս՝ cariandrum հ.»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh-
«պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uendhio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնձահատ,
գնձաջուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գինդ
գոթ.
windan «ոլորել»
գոթ.
wandus «ճիպոտ»
շվեդ. բրբ.
vann «օղաթել (բույսի վրա)»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 559;
Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՇԵՐ
(-ոյ, երբեմն նաեւ՝ -ի, -աց)
«գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uekeros-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueikeros- (՞) կամ *ueiskheros-)
ձեւից (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշերի,
գիշերային,
գիշերախառն,
գիշերական,
գիշերակերպ,
գիշերամարտ,
գիշերապահ,
գիշերավար,
միջագիշեր,
մշտագիշեր,
գիշեր(ե)աց,
գիշերոյն
Նոր՝
գիշերազգեստ, գիշերային, գիշերօթիկ
գիշերազգեստ, գիշերային, գիշերօթիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έσπερος
լատ.
vesper
հ. իռլ.
feskor
լատվ.
vakars
հ. սլ.
vecer «երեկո»
Մատենագիտություն
H. AG 560;
Աճ. ՀԱԲ 559-560
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։