Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 379 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ III «մուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sendhro- «թանձրացած, քարացած հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sondhio-) *sondhio->ունջ
հնդեւրոպական *sendhro- «թանձրացած, քարացած հեղուկ» նախաձեւի հետ, որից հ. խղ. sindr «մետաղի խարամ», նորվ. sinkla «սառցապատվել» (*sondhio->ունջ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խղ. sindr «մետաղի խարամ»
նորվ. sinkla «սառցապատվել»
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՇ -ի, -ից, -ոյ «միտք, ուշք, ուշ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական uš
հմմտ. ավ. uši «ուշք միտք», պրթ. uš (wš), մ. պ. (h)ōš «խելք, բանականություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուշաբերիլ, ուշակալ(ու), ուշարար, ապուշ, ապշիլ, ափշիլ, յափշիլ, յուշարար, յուշարարութիւն, չարայուշ, ամենայուշ, մշտայուշ, յերկարայուշ, յուշիկ, յուշանալ, յուշ
Նոր՝
ուշագնաց, ուշագնացութիւն, ուշադիր, անուշադիր, յուշատետր, յուշարձան
Մատենագիտություն
H. AG 216; Աճ. ՀԱԲ 605-606; Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ I (-ոյ) (ուռն «սեպ») «ճյուղ, ընձյուղ, ուռենի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-s-, *or-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռամիջակ, ուռի, ուռենի, երեքուռնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άρσικος «կողով»
նորվ. run(n)e «ճյուղ, ընձյուղ»
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ II «ուռած տեղ, ուռուցք, պալար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-s-, *or-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռնուլ, ուռչիլ, ուռուցիկ, ուռեցկողմ, հողմուռույց, փքոցուռույց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԱՆ «վառարան» կամ «աշտարանակ»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «վառել» ստորին ձայնդարձից` *- s- աճականով
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԻ «հպարտ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կապ ունի ուռ «ուռչելը» արմատի հետ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌԿԱՆ (բ. վարկան) «ուռկան»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «կապել, կցել, կախել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ur-) ստորին ձայնդարձի (*ur-) արտացոլում
կարելի է առանձնացնել կան-ը որպես վերջածանց, իսկ ուռ-ը դիտել որպես հնդեւրոպական *uer- «կապել, կցել, կախել» արմատի ստորին ձայնդարձի (*ur-) արտացոլում (վարկան ձեւը իրանական ծագո՞ւմ ունի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռկանել, ուռկանարկ, ուռկանաւոր, ուռկանաւորել
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌՃԱՆԱԼ «ուռճանալ»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
կապված է ուռ «ուռչել» արմատի հետ` -ճ աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռճազարդ, ուռճալի, ուռճալիր, ուռճալրանալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌՆ (-ան, -ունք, -անց) «մուրճ, կռան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-n-)
որից նաեւ ուռ «ճյուղ, ընձյուղ» (իմաստային անցման համար հմմտ. մուրճ «դալար ճյուղ» եւ մուրճ «մուրճ»)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՍ I (-ոյ) «ուս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *omso- «ուս»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *omso- «ուս» ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուսել, ուսանոց, ուսակ
Նոր՝
ուսադիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. amsa-
հուն. ὤμος
լատ. umerus «ուս»
հ. իռլ. ass «լեռնաշղթա»
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ