Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Ընդհանուր՝ 11298 բառահոդված
🔒 Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՂ (ամոս «ողորմած») «ողորմածութիւն» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
աղավաղված փոխառությու՞ն
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՆ «վարպետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. āmōn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 160
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՆԻ «գինձ, համեմ կամ չաման» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἄμωμον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 160
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՒԼ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց) «չբեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pō-lo- «զավակ, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-pō-lo-) *n- ժխտական
հմմտ. հայ. ան- եւ ուլ, այլեւ, թերեւս, ալոջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամլածին, ամլանալ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 843
Տե՛ս նաեւ
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՒՍԻՆ (-ոյ) «ամուսին՝ կնոջ մարդ կամ մարդու կին, հասակակից, ժամանակակից»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *euk- «սովորել, ընտելանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *som-euk-՛en-) ամ- եւ -ին մասնիկներով
ամ- եւ -ին մասնիկներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամուսնանալ, ամուսնակից, ամուսնասէր, ամուսնատոր, ամուսնութիւն, վաղամուսնիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ուսանիլ
հ. հնդկ.
úcyati
«սովոր է, ընտելացած է»
ռուս.
учить
«սովորեցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161
Տե՛ս նաեւ
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՒՏ «լուծ» (բբ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
խամութ բառի մի տարբերակ կամ ամոլ բառի աղավաղում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161
Տե՛ս նաեւ
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՒՐ (-ոյ, -ի, -աց) «ամուր, պինդ, ամուր տեղ, ամրոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «ամրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *moi-ro-) «փայտի կառույց»
ձայնավորի՝ առայժմ անբացատրելի փոփոխությամբ եւ ա-ի հավելմամբ (*o-°). հայ. ամուր-ի եւ վեդ. հնդկ. āmur բառերի նմանությունը պատահական է.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամրախիթ, ամրանալ, ամրաձածուկ, ամրական, ամրակողմն, ամրաշէն, ամրասրահ, ամրապարիսպ, ամրոց, ամրութիւն, անամրութիւն, մենամուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mūrus
«պատ, պարիսպ, պատնեշ, պաշտպանություն» (հին՝ moiros)
լատ.
moe-nia
«պարիսպ, ամրություններ, ամրացված տեղ, քաղաք, քաղաքասահման, շենք, բնակարան, պալատ» (այլ ածանցով)
գերմ.
*mairja
«(սահմանա)գիծ, (սահմանա)սյուն»
հայ.
մոյթ
անբացատրելի ձայնավորմամբ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 709; Mayrhofer, KEWA 673
Տե՛ս նաեւ
Էջ 47, սյունակ 1 Էջ 47
ԱՍՈՒՐԻ (ամուրեայ, ամարեայ), -եաց «անամուսին (ազապ կամ այրիացած)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pō-u- «փոքր, որդի, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-putro-) *n- ժխտական
որտեղից ավ., հ. պ. puθra «որդի, զավակ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
puθra
«որդի, զավակ»
հ. պ.
puθra
«որդի, զավակ»
Մատենագիտություն
Adontz, Mélanges Boisacq 12; Ջահ. ՀԼՊ 188
Էջ 47, սյունակ 1 Էջ 47
ԱՍՈՒՐ-Ք «քող, ծածկոց (բբ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. amra «գլխածածկոց, գլխազարդ»
կապը ամուր բառի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 161) համեմատում է ամարա(յ)նոց բառի հետ (տե՛ս ամար), որի համար մեր կողմից նշվել է արաբական աղբյուր՝ amra «գլխածածկոց, գլխազարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161
Տե՛ս նաեւ
Էջ 47, սյունակ 1 Էջ 47
ԱՍՈՔ ««մեղմ» (ուշ՝ եփում, մարսում)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա լատ. amō, -are «սիրել, շնորհակալ լինել, գոհ լինել», amicus, «բարեկամ» amoenus «հիանալի, հաճելի», մ. վ. գ. ammen «սպասել, սպասարկել, խնամել» բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամոքախառն, ամոքումն, դժվարամոքելի, դյուրամոքելի, ամոքումն, ամոքանք, ամոքաբար