Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2894 բառահոդված (էջ 37/290)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԱՒԵՂ «խնդուկ (բոյս)» (բուսաբանություն)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, ուռչել, ծագել, լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-el-)
որտեղից՝ բոյս բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԱՒԻՂ (բաւեղ, բաւիլ) «լաբիրինթոս, ծածկված մութ տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, լինել, ապրել, բնակվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheuelā-, *bheuilā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաւղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φωλεός «որջ, բուն» (<*bhō(u)lo)
հուն. φωλέω «որջում թաքնվել, մնալ, պահվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 36-37
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԴՈՒՁ (բրբ. պտուզ, պտօ) «փոքրամարմին, կարճահասակ»
Ծագումն անհայտ է
հազիվ թե կապ ունենա (բարբառային *փութ > բուդ ձայնեղացմամբ) հնդեւրոպական *pōu-pū- «փոքր, մանր» արմատի հետ, որտեղից նաեւ հայ. փոքր:
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵԿ «բեկված, կոտրված, խեղանդամ, խոնարհ, հեզ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhe(n)g- «կոտրել, բեկել, ջարդել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեկ(ան)ել, բեկումն, դիւրաբեկ, գազանաբեկ, նախանձաբեկ, հրամանաբեկ, կաշառաբեկ, խեցբեկ, լերդաբեկել, աղեբեկ, բեկբեկել, բեկբեկումն, բեկոր, բեկտորել, բեկտել, բեկտու, բեկտումն, բեկտոր, բեկչիլ, անբեկչելի
Նոր՝
բեկաբոյժ, բեկաբուժութիւն, բեկուն, բեկբեկունք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. banákti «կոտրում է բեկում է»
հ. իռլ. bongid «կոտրում է, հնձում է, հաղթում է»
հ. իսլ. banga «խփել»
Մատենագիտություն
H. AG 429; Աճ. ՀԱԲ 436
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵՀԵԶ (-ոյ) (բեհեզ) «նուրբ (սկզբնապես կտավե) գործվածք»
Փոխառություն
(սեմական սկզբնաղբիւրի՞ց՝ որեւէ լեզվի (իրանականա՞ն) միջնորդութեամբ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեհեզեայ, բեհեզեղէն, բեհեզազգեստ, բեհեզատիպ
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵՀԵՇՏԻ «դրախտային»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պրսկ. bihištī
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 438
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵՂՄՆ (-ման, -մունք, -մանց) «արական սերմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել, հորդել, առատ լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhelmn-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեղմնաւոր, բեղմնաբեր
Նոր՝
բեղմնաւորութիւն
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՂՈՒՆ I (<i>-ոյ</i>) «պտուղ, բերք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել, հորդել, առատ լինել»
հմմտ. հայ. բեղմն, հուն. φαλλός, φάλης, առնանդամ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեղնաւոր, բեղնաւորել, բեղնաւորութիւն, անբեղուն, անբեղնաւոր, տար(ա)բեղուն, բեղն, բազմաբեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բեղմն
հուն. φαλλός, φάλης «առնանդամ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 120
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՂՈՒՆ II «համակիր, սիրող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhili- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhilo-)
Կարծեք թե զուգահեռ ունի հուն. φίλος «սիրել, համակրելի», մ. իռլ. bil «լավ», հ. վ. գ. bila «բարի, սիրելի» բառերի մեջ (Pok. IEW 1, 153-154 *bhili-, *bhilo- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» արմատի տակ), բայց հնչիւնաբանական յարաբերութիւնը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անբեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φίλος «սիրել, համակրելի»
մ. իռլ. bil «լավ»
հ. վ. գ. bila «բարի, սիրելի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 153-154
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՌՆ (<i>-ին, -ինք, -ռանց</i>) «բեռ, ծանրութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bher-no-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *bher-no-` *bher- «բերել, տանել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեռնաբարձ, բեռնական, բեռնակիր, բեռնակրութիւն, բեռնաւոր, բեռնատար, ծանրաբեռն, ծանրաբեռնել, меծաբեռն, դժուարաբեռն
Նոր՝
բեռնագին, բեռնագիր, բեռնանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. *barre, (bharnā) «բեռ»
հուն. φερνή «օժիտ»
հուն. φόρτος «բեռ»
հ. հնդկ. bhara
գ. Bürde «բեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 429; Աճ. ՀԱԲ 440