Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«տակ» որոնման արդյունք՝ 766 բառահոդված · Էջ 37 / 77
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԻ (-ւոյ, -եաց) «կաշի, մորթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ ակկադ. kūšu (թերեւս) «կաշի»
Փոխառութիւն թերեւս սեմական աղբիւրից (սա էլ՝ սումերերենից): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 518) սրան է միացնում նաեւ արաբ. qaš' «չորանալ» արմատից ծագող qašā'a «մի կտոր չորացած կաշի», qaš'a «չոր մորթ» եւ այլ բառեր, որոնք ակկադ. բառի հետ կապ չունեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշռանալ, կաշեայ, հաստակաշի, եաթնեկաշնեան, կաշեգործ, կաշեգործութիւն, կաշեկազմ, կաշեղէն, կաշեպատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՊՈՅՏ (ուշ՝ -ոյ) «կապույտ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. kapōt
Փոխառության աղբյուր՝ պ. kabud
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապուտագոյն, կապոյտերանգ
Նոր՝
կապուտանաւ, կապտակարմիր, կապտաներկ, կապտերանգ
Մատենագիտություն
H. AG 166; Աճ. ՀԱԲ 526
Տե՛ս նաեւ
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՊՈՒՏԱԿ (-ի, -աց) «կապույտ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *kapōtāk
Փոխառության աղբյուր՝ հ. պ. kapautaka «կապույտ, ակն»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. kabūda «կապույտ, կապուտակ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *kapōtāk.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապուտակագոյն, կապուտակագործ, կապուտակիլ, կապուտակեայ
Մատենագիտություն
H. AG 166; Աճ. ՀԱԲ 526
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՊՊԱԹԱ (կապպաթանի) «սալահատակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. γαββαθα
Եբրայերեն բառ հայերեն տառադարձությամբ՝ առնված հունարենի միջնորդությամբ՝ γαββαθα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 527
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՌ I «կառուցում, կանգնեցում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
բուն արմատական մասով կապված է կալ, կայ-, կանգ արմատների հետ եւ ծագում է *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» արմատից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
-կառել, նաւակառել, կառուած, նաւակառու, ոտնակառել, կառուցանել, կառուցումն, կառոյց, ակնակառոյց, հաստակառոյց, երկնակառոյց, ինքնակառոյց, կալակառոյց, կանխակառոյց, կառչիլ, կարկառ, կառակոյտ, կարկառել, քարակարկառ, լեռնակարկառ, խեցակարկառ
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՌՔ (-աց) (հազվադեպ` -ի, -ից) «կառք»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. carrus
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. κάρρον
կա նաեւ սրանից փոխառված հուն. κάρρον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառավար, կառավարել, կառաւետ, կառամարտիկ, կառանշան, կառապետ, կառամուտ, կառապան, կառաւոր, խաչակառք, մարտակառք, ոսկիակառք, սայլակառք, կառախումբ, կառավարիչ, կառավարչական, կառատուն, դիակառք, հանրակառք, շոգեկառք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԲ «մի թռչուն»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Կապ ունի՞ կատակ «մի թռչուն» կամ արաբ. judāf (կարդացուած՝ yadāf) «մի թռչուն՝ մի տեսակ ագռաւ (՞)» բառերի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԿ I (Ուտիքին յատուկ) «մի թռչուն»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԿ II (կատիկ), -ի, -աց «ծաղր, կատակ, կատակաբանութիւն, ծաղրածու, խեղկատակ»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խօսել, ասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷed-)
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. kalak (կասկածելի) «քաղաք»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. kada (կասկածելի) «տուն, բնակարան»
Կասկածելի է բխեցումը հնդեւրոպական *gʷet- «խօսել, ասել» արմատի *gʷed- տարբերակից. - Աճ. ՀԱԲ 2, 536 (ըստ Լիդենի)։ Եթե կապուած է Ներսեսովիչի կալաք «կատակ» բառի հետ, ապա հաւանական է բառի իրանական ծագումը. t/l յարաբերութեան համար հմմտ. մ. պ. kalak (հայ. քաղաք) < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատակել, կատականք, կատակութիւն, խաղակատակ, այպանակատակ, հացկատակ, ծաղրակատակ
Նոր՝
կատակարան, կատակախօս, կատակասէր, կատակերգու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gadati «ասում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԻՃԱԿԵԼ (բբ) «կատակել»
Անստույգ
Կապ ունի՞ կատակ բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ