Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 37 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՍԻ -ք «արդիւնք, պտուղ, բերք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἐργασία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգասաւոր, արգասաւորական, արգասաւորութիւն, անարգասի, անարգասաւոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՍՏԷՐ (արգաստետար) «գործարան, գործատուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἐργαστήριον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՏ «որթատունկի էտած մատ (ճիւղ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *wrād- / *urəd- «ճիւղ, արմատ» ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ῥάδιξ «ճիւղ»
լատ. radix «արմատ»
կիմր. gwraidd «արմատ»
կիմր. gwrisy «ոստ, ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 30-31
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԵԼ «արգելք, խոչընդոտ, բանտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arkelo- «փակել, խափանել, խոչընդոտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգելական, արգելոց, անարգել, վիմարգել, արգելել
Նոր՝
շնչարգել, շանթարգել, արգելակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἀρκέω «վանել, հեռացնել»
լատ. arceo «փակել, կողպել»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 304
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԳԱԲ II «խոսք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ եբր. (՞) (թերեւս)
հատուկ անվան ինչ-որ մեկնության հիման վրա կամ, թերեւս, աղավաղված
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴ I (-ու) «ձեւ, կերպ, կարգ, կազմ, արված գործ, վաստակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-t- (*rt-/*ar-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդակ, արդակագոյն, արդել, արդակել, արդուած, արդիւն, արդար, արդարեւ, անարդ, անարդի, անարդակ, խորանարդ, գմբեթարդ, ծորձորարդ, վիմարդ, վիմարդեան, զիարդ, յարդ, յարդար, յարդարել, յարդարիչ, յարդարուն, նուագայարդար, երգայարդար, սեղանայարդար, զարդ, զարդասէր, զարդասիրիկ, զարդակից, զարդարել, զարդարագիր, զարդարանք, զարդարուն, զարդուն
Նոր՝
արդուկ, արդուկել, բեմայարդար, զարդագիր, պատկերազարդ, նկարազարդ, սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rtu- «կարգ, կանոն, արդիւնք»
հուն. άρτύς «կարգ»
լատ. artus «հոդ»
Մատենագիտություն
H. AG 423- 424; Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴ II «այժմ, հիմա, այժմեան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *art- (*rt-/*ar-))
արդ «ձեւ, կարգ» եւ արդ «այժմ» բառերի կապի համար հմմտ. հ. հնդկ. rtu «կարգ, կանոն, որոշակի ժամանակ, ժամկետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդի, արդէն, արդածին, արդատունկ, արդային, արդեայք, զարդիս, ցարդ
Նոր՝
արդիական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άρτι «հիմա, հենց հիմա, հենց նոր»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴԱԽԻԼ (խարթաղի (՞)) «կործանվել, տապալվել, քանդվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «նոսր, իրարից հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել, քայքայվել, քանդվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rdh-) + ախ-
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rdhak «առանձին»
հ. հնդկ. ordha «մաս, կողմ»
հ. հնդկ. ardhá «կես»
լիտվ. ardýti «քննել, բաժանել, ճեղքել, քայքայել, քանդել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴՆ «նիզակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը հուն. άρδις «նետի ծայր, տէգ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդնընկէց, արդնակիր, արդնատէգ, արդնաւոր, երկարդնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. ardas «ձող (խրձեր չորացնելու համար)» ((՞))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 63; Hübsch. Arm. Stud. 11
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴՈՒ (-ի, -աց) «մի չափ՝ 72 քեստ կամ կամ 29 օխա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ դպտ. ertōb (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ հուն. άρτάβη (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Հունարենից փոխառված է արդաբու ձեւով, դպտերենից տառադարձված՝ որմսբ (փոխանակ՝ *որտոբ-ի)։ Հները նշում են եգիպտական աղբյուր:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. artawi