Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 37/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԻՄՈՍ II «ժողովուրդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δήμος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմոսական
Մատենագիտություն
H. AG 346
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԻՄՏ (-ի, -աց) «հասարակ ժողովուրդ, ռամիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δημότης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 669
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՄԻՇԿ (դմիշխ-) «պողպատյա սուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. Dimišk «Դամասկոս քաղաքի անունից»
արաբ. Dimišk (Դամասկոս) քաղաքի անունից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 674
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՆԴԵՂ (դնդող-) ««ալիք, ծփանք» (բրբ.)» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «դողալ, դողդողալ»
Հնարավոր է կապը հնում ավանդված դնդղանք անստույգ բառի հետ («ալիք, ծփանք» կամ «վեճ, հակադրություն»): Բացառված չէ կապը հնդեւրոպական *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատի հետ, որից ծագում են դող-ը եւ, թերեւս, դդ-որդ բառի դդ- բաղադրիչը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՈԴԱՆ «արմավ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ըստ Աճառյանի՝ թերեւս ՀԳԲ-ի քստան խուրմա «մի տեսակ արմավ» բառահոդվածից քստան > դստան > դոդան > դողան ճանապարհով առաջացած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 676-677
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՈՒՆ -ին «ջրաղացի ցորենի ձագարը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. dōl
(*դողն ձեւի վրայով) պ. dōl ձեւից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՈՂ -ի, -ից «դող, սարսուռ, ալիքաձեւ երաժշտական մի խաղ» (երաժշտական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhol-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhol- ` *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» արմատից հայ-գերմանական, նեղ՝ հայ-սկանդինավյան զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դողալ, դողացուցիչ, դողումն, դողն-ի, դողան-ի, դողդոջ, դողդոչ, դողդոջել, դողդոջոտ, դողդոջուն, դողդոջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
dilla
«թափահարել, տարուբերել»
նորվ. բրբ.
dalla, dulla
«վարգել, մանրաքայլ գնալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677; Pok. IEW 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՆԴՈՂ (դողդող, դանդող, դնդող) «երերուն, շարժուն, փափուկ, կակուղ, թանձր եւ մածուցիկ նյութ, դոնդող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «դողալ, դողդողալ» Կրկնավոր դող արմատից
Կրկնավոր դող արմատից, որ ծագում է *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 680
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒ(Ռ)ԵԼ ««թաքնվել» (ԲՀ՝ «թաքչիլ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս նույնը դողել «թռչիլ» բայի հետ
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐ II ««հողի չափ (՞)» կամ «հարթ» (երեք դուր երկիր արտահայտության մեջ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առաջին իմաստի դեպքում ծագումն անհայտ է. երկրորդի դեպքում նույնն է դիր բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ