Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 955 բառահոդված (էջ 37/96)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՄՄ- (թաղամս-) «կրտում, ամորձատում»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. θλάσμα (թերեւս) «ճմլում, մալում»
թաղամս ձեւն ստեղծվել է կեղծ ստուգաբանությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղամսատր, թաղամսատոր, թաղամսմեղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 146
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՐ «կոնաձեւ խեցաման (ուշ՝ ծաղկաման)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ չաղաթ. tayar «պնակաձեւ կավե աման»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. tayar «սափոր»
Սխալ է բխեցումը հնդեւրոպական աղբյուրից (Pok. IEW 1, 1061)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալաթաղար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 146; Pok. IEW 1061
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՄԲ (-ի, -աց) (թամպ) «թամբ, համետ, կենդանու ազդր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp- «ձգել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tmp-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 148) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թամբել, թամբահարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. pamb «ուռած, հաստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1064-1065; Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՆՁՐ (-ձու, -ձունք, ուշ՝ -րու, -րոյ, -րունք) «թանձր, խիտ, ստվար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tengh- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tnghiur-, *tng'hur-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանձրանալ, թանձրալեզու, թանձրախիտ, թանձրախուռն, թանձրամած, թանձրամայրի, թանձրամարմին, թանձրամիտ, թանձրայատակ, թանձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. tang «ձգել, լարել»
լիտվ. tingùs «ծույլ, մեղկ»
հ. իսլ. tungr «ծանր»
ռուս. тягость «ծանրություն»
Մատենագիտություն
H. AG 448; Աճ. ՀԱԲ 153; Pok. IEW 1067
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՌ (դառ) «թառելու տեղ, պտուղ կախելու ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ters- «չորանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *trs-) ձայնդարձային ձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ταρσός, ταρρός
հ. վ. գ. darra «չորացնելու հարմարանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 154-155
Էջ 260, սյունակ 1 Էջ 260
ԹԱՐՄ- «(թարմատար «անպետք, ավելորդ բան» բառի մեջ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «միջով, դենը» (անմիջական նախաձեւ՝ *tor-m-) նախաձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. tairm «դենը, անց»
հ. իռլ. tarmi «դենը, անց»
հայ. թարց
Էջ 260, սյունակ 1 Էջ 260
ԹԱՐՄՆԱՅ (թերամնայ) «ԲՀ-ում բացատրված է «նուազումն շարժելեայ կամ որ փրկէ», մի այլ ձեռագրում՝ «նուազումն կամ փոքր»»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Ակնհայտորեն բաղադրյալ բառ է՝ թեր(ա)-մնայ. թարմնայ ձեւը թերեւս աղավաղում է:
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՐՑ «բացի, առանց, զատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «միջով, դենը, անց» (անմիջական նախաձեւ՝ *tors-k"e-)
ձեւից՝ *ter- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թարցել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tirás «միջով, կողքով, բացի»
ավ. taras-ča «միջով, դենը»
գոթ. paírh
հ. վ. գ. durh «միջով»
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՐՓ (թարբ) «թարփ, ձկնորսական կողով, ուռկան, վանդակաձեւ հյուսվածք, վանդակապատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tuer- «բռնել, ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trp(h)-) *u-ի կորստով
հայ-հունական զուգաբանություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τάρπη «մեծ կողով»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 162
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՇԿԱՆԱԼ (թօշկանալ, թոշկանալ) (թօշկանալ, թոշկանալ) «հոտել, նեխել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *təu- «հալչել, լուծվել, քայքայվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *təu-skh-) tā-, tău-/*təu-
Հնարավոր է ծագումը իրանական աղբյուրից, բայց նման ձեւ չի հավաստված (թաւշնիլ բայի հետ միասին)։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153