Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կապ» որոնման արդյունք՝ 1109 բառահոդված
· Էջ 37 / 111
Էջ 318, սյունակ 1
ԽԱՍՐՏԻ
(բբ)
«հժարությամբ, դիտմամբ, մտադրությամբ»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. qasdi
(թերեւս)
«դիտմամբ»
ժողովրդական ստուգաբանությամբ կապված հայ. սրտի ձեւի հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 319, սյունակ 1
ԽԱՏԽԱԼ
«լուսնասերմազգի մի բույս» կամ, թերեւս, «առյուծախոտ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
եթե կապ չունի պ. xatmxālī, xatuxālī «խայտաբղետ, գույնզգույն» բառի հետ. ընդ որում արաբ. ծագման xatm-ը նշանակում է «բաղբջուկ, սիրիական վարդ»
Էջ 319, սյունակ 1
ԽԱՐԱՄ
«հալվածքի մնացորդ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«կեղտագույն, գորշագույն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ker-/*k'er-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ker-/*k'er- «կեղտագույն, գորշագույն» արմատի հետ... Քիչ հավանական է կապը նաեւ խարել «այրել, դաղել» բայի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kardama «կեղտ, աղբ»
հ. վ. գ.
uoz
հ. սաքս.
hrot «մուր, մրուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԱՏԻԼ
«կարծրանալ (մորթի մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kar-
«պինդ, կարծր»
*k/kh անցմամբ
Եթե կապ չունի խարել «այրել, դաղել» արմատի հետ, ապա ծագում է հնդեւրոպական արմատից:
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԴԱԽ
(-ի, -աց)
«խարդախ, խաբեբա, նենգ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի խարդաւ, խարդաւան ձեւերի հետ, որոնց ծագումը նոյնպէս չի պարզված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարդախել,
խարդախութիւն,
խարդախիչ,
խարդախալի,
անխարդախ
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԴԱՒ(ԱՆ)ԵԼ
«խաբել, մոլորեցնել, խաբելով պղծել, խաբելով գցել»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի խարդախ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարդաւանութիւն,
խարդաւանակ,
խարդաւանք,
խարդաւտութիւն
Էջ 321, սյունակ 1
ԽԱՐԽԱՓ
«խարխափ, խարխափում»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտել, ծռել»
հ.-ե. արմատ՝ *kap-
«բռնել»
Պատկերաւոր՝ բնաձայնականին մոտ, կազմութիւն՝ *խարխ- արմատից -ափ ածանցով (հմմտ. սարսափ) կամ *խափ արմատի կրկնութեամբ։ Քիչ հաւանական է առաջին դէպքում կապել հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, ծռել», երկրորդ դէպքում՝ *kap- «բռնել» արմատի հետ՝ *k/kh անցմամբ (*krk/*khrkh + -ափ) եւ *kap-/*khap-։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 346
Էջ 322, սյունակ 1
ԽԱՐՁ
(-ի, -ից)
((խարջ), -ճունք, -ճանք)
«եղեգնուտ, շամբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«ծառանուանական արմատ»
Քիչ հաւանական է կապը հնդեւրոպական *ker- ծառանուանական արմատի հետ, որտեղից պրուս. kirno «թուփ», kirnis «ճահճուտ», լիտվ. kìrna «ջրասոյզ ծառ», kirba «ճահիճ», ռուս. корень- «արմատ», այլեւ հուն. κρανος, լատ. cornus «հոնի ծառ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարճի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
kirno «թուփ»
պրուս.
kirnis «ճահճուտ»
լիտվ.
kìrna «ջրասոյզ ծառ»
լիտվ.
kirba «ճահիճ»
ռուս.
корень- «արմատ»
հուն.
κρανος
լատ.
cornus «հոնի ծառ»
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԵԱՇ
(-ի)
«խարտյաշ, շեկ, դեղնակարմիր»
Անստույգ (հավանաբար)
Հաւանաբար կազմւած է *խարտի- հիմքից՝ -աշ ածանցով։ Կապ ունի՞ արդյոք խարել «այրել, դաղել» արմատի հետ (հմմտ. շէկ- շիկանալ)։ Քիչ հաւանական է կապը գոյնանիշ *ker- արմատի հետ, որ նշանակում է մուգ գոյներ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԵԼ
(տպագրված՝ խրատել)
«հանդիմանել (?)»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *kar-
«նախատել, պատժել»
*k>kh անցումով
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *kar- «նախատել, պատժել» արմատի հետ՝ *k>kh անցումով։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։