Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՂՆԵՂԻ
««?» (գործածված է «ճրագուն դեղնեղի լինի» արտահայտության մեջ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
դեղին + եղ-ի (-եղ ածանց) կազմությունը «դեղնավուն» իմաստով եւ ոչ դեղ նեղի (նեղութեան), ինչպես հավանական է համարում Աճառյանը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՄԵՍԼԻԿՈՍ
(դիմեսլիկոս, դիմեսիլկոս (սխալ՝ դեմեալիկոս), դեմեսկլոս)
«բյուզանդական մի տիտղոս»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. δομέστικος
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. domesticus
Մատենագիտություն
H. SF 71;
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐ-
«փոխ(ա)-. հակա-», դեր «դեր, գործառոյթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
արմատից, որտեղից` հայ. դարել, դադար, այլեւ հ. հնդկ. dhar- «պահել, տանել, հաստատել», հուն. θρᾶνος «աթոռ, նայելու տեղ», լիտվ. darýti «անել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերանուն,
դերաքրիստոս,
դերայ,
դերասան,
դերասանական,
դերակատար,
դերաբաժանում,
դերբայ,
դեր(ա)կոմս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դարել
հայ.
դադար
h. հնդկ.
dhar-
«պահել, տանել, հաստատել»
հուն.
θρᾶνος
«աթոռ, նայելու տեղ»
լիտվ.
darýti
«անել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԲՈՒԿ
(դարբուկ)
«առապար, խորդուբորդ տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»
Բնիկ հնդեւրոպական` *dherbh- «աշխատել» արմատից` որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. անգլ.
deorfan
«աշխատել, մեռնել, խորտակվել»
մ. վ. գ.
verderben
«մեռնել, խորտակվել, կործանվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dirbti
«աշ...»
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐԵՒ
«ավերակ, խոպան, ամայի տեղ, փուլ, դատարկ, ունայն, իզուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
արմատից, որից՝ հայ. դերբուկ, այլեւ լիտվ. dirbti «աշխատել», մ. վ. գ. verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեւանալ,
դերեւանք,
դերեւումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
dirbti
«աշխատել»
մ. վ. գ.
verderben
«մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dárbas
«աշխատանք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 257;
Ջահ. None
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐՁԱԿ
(-ի, -աց)
(ուշ՝ նաեւ դերձիկ, դերզիկ)
«դերձակ, հագուստ կարող, կոշկակար»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. darzīk
Փոխառության աղբյուր՝ պ. darzī
«դերձակ»
Աճառյանը, հենվելով Լիդենի վրա, գտնում է, որ հնարավոր է համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից, որտեղից՝ հայ. դարձ եւ մ. պ. darzīk ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձականոց,
դերձակուհի,
դերձակություն
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐՄԱՆՈՑ
(դերամնոց)
««հավիտենական սեր» (ԲՀ՝ «սեր հավիտենական»)»
Անստույգ
Անստույգ բառ։ Թեեւ ձեւավորումը թվում է հայկական (-անոց ածանցով), բայց սա կարող է խաբուսիկ լինել։
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՄ
(-ի, -աց)
(հաճախ անեզ. գործածությամբ)
«դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. dēm
Փոխառության աղբյուր՝ պ. dīm
Փոխառության աղբյուր՝ պ. dīma
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել,
դիմադարձ,
դիմակալ,
դիմել,
բարեդեմ,
բազմադիմի,
երկդիմի,
ընդդեմ,
ընդդիմակաց,
յառաջադէմ,
ներդիմել,
դիմատիպ,
բացադիմի
Նոր՝
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՈԽ
(-ոյ (անեզ. գործած.))
(ճուճաղ, ճուճաղխ)
«դժոխք, գեհեն, գերեզման, դժվար»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժոխակուլ,
դժոխաբնակ,
դժոխապետ,
դժոխանման,
դժոխաբանել,
դժոխաւոր,
դժոխերես,
դժոխանալ,
դժոխագնաց,
դժոխելանելի,
դժոխերասան,
դժոխագիւտ,
դժոխին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dažoahva
պրթ.
dožax
մ. պ.
dušaxv
պ.
dožax
Մատենագիտություն
H. AG 142-143;
Աճ. ՀԱԲ 664;
Ջահ. ՀԼՊ 523
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։