Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 37 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂՆԻ (գեղնիկ, գռնի) ««հայ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՂՏ «խայտաբղետ, գույնզգույն»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «շողալ, փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-) գույնային ածական
դեղին, կանաչ, գորշ, կապույտ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. hári- «դեղին, կանաչ, մուգ, դեղձանագույն»
ավ. zari «ոսկեգույն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՂՑԵԼ «?»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՏ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «գետ, մի եղանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uedo- «խոնավացնել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au(e)-, -ed-, -er-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետաքար, գետավէժ, գետափն, գետաքար, գետեզր, գետամէջք, գետառ, գետմոխս, խեցգետին, ձիագետին, միջագետք
Նոր՝
գետաբերան, գետափնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ύδωρ
փռյուգ. βεδυ
գոթ. wato
հ. սլ. voda «ջուր»
Մատենագիտություն
H. AG 434; Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՆԴԻ «գերանդի, մանգաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā-)
եթե կապ ունի գերան (*uerŝnā-) բառի կամ *uer- «պտտել, ծռել» արմատի հետ (հմմտ. հ. հնդկ. vrnta- «կոթ. ցողուն») (՞) (ըստ Պետերսոնի)։ քիչ հաւանական է բխեցումը *uer- «պատռել, ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանդազէն, գերանդաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vrnta- «կոթ. ցողուն»
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՍՏԱՆ «պատսպարան, ապահով տեղ» (բբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ουρος «պահապան»
արա ωρα «պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ. war(s)
հ. իռլ. varr «ուշադիր»
հ. անգլ. warian «պահպանել»
հ. վ. գ. wart «պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-) -(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական, գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ. gordum «քաղաք»
հուն. κορθίς «կոյտ. բազմութիւն»
գոթ. gards «տուն»
հ. անգլ. geard «բակ»
հ. սաքս. gard «բնակարան» (հզն.)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԵԶՄԱՆ (-ի, -աց) «գերեզման, շիրիմ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. garō dəmāna (թերեւս) «գովեստի տուն (իմա՛ «արքայութիւն»)»
Աղբյուր՝ մ. պ. garōtmān (թերեւս) «երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garizmān (թերեւս) «երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garazmān (թերեւս) «երկինք»
աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերեզմանատուն, գերեզմանակրկիտ, գերեզմանահատ, գերեզմանատեղի, գերեզմանաւրինէք, գերեզմանափոր, գերեզմանաքար, գերեզմանոց, գերեզմանային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԶՄԱԶ (գզմազին, գզմաստ, գոզմազիճ, գոզմոս) (գզմազին, գզմաստ, գոզմազիճ, գոզմոս) «մոշ, կարմրան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. gazmāzak
Աղբյուր՝ պ. gazmāzu
Աղբյուր՝ պ. gazmāzik
որի արմատն է gaz (այստեղից է գազ «մոշ, կարմրան». տե՛ս):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 548
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷԵՂ «տիրոջ ողորմութիւն» (ԲՀ՝ «ողորմութիւն տեառն»)
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ: