Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 37 / 411
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԵՒԱՆ
(հգն. -ունք)
«թարփիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *der-
«մաշկել, քերթել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *drep-)
Աղայանը (ԲՍՀ 34) բխեցնում է *drep- «տեսնել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
drapī «հագուստ, զգեստ»
հուն.
άρπωπας «մազաթափիչ նյութ»
հ. վ. գերմ.
trabe «ծոպերիզ»
լիտվ.
drãpanas «հագուստ, զգեստ»
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՏՈՒՅՏ
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *t-r-
բնաձայնական
հ.-ե. արմատ՝ *trozdos-/*trodos-
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
«տատրակ»
առանց բաղաձայնական տեղաշարժի
հ.-ե. արմատ՝ *t/dreut/d-
«արտույտ»
նախաձեռն
բնաձայնական *t-r- պարունակող մի ձեւից։ Հայերենի համար ենթադրելի են *t/dreut/d- (> արտույտ) կամ *t/drut(d)- (> արտուտ) նախաձեռները։ Ժողովրդական ստուգաբանություն է արտույտ < *արտ + ույտ = ուտ (իբրեւ «արտ ուտող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. խոլ.
truit, druit «սարյակ»
ռուս.
дрозд «կեռնեխ»
լատ.
tordus
հուն.
τρύφων «տատրակ»
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՏՈՐԱԼ
«շտապել, փութալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *der-
(անմիջական նախաձեւ՝ *drā-)
-որ ածանցով եւ հայերենին հատուկ դրափոխությամբ
-որ ածանցով եւ հայերենին հատուկ դրափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտորնալ,
ուշ-արտորցնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dráti «վազում է, շտապում է»
հուն.
εδραν «վազել, փախչել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 35
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՓ
(-ի, -ից, արփի, -ւոյ, -եաւ)
«եթեր»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից ծագող լիտվ. sirpti «հասունանալ» (*«կարմրել» կամ «դեղնել») բայի հետ՝ *srph>արփ (ըստ Պետերսոնի՝ Walde- Pokorny 2, 499)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արփագեղ,
արփամերձ,
արփային,
արփաճաճանչ,
արփայագնաց,
արփեգնաց,
արփենի,
արփիզարդ,
արփիակեզ,
արփիադեմ,
գերարփի,
լուսարփի,
հրաշարփի,
արփնաթել,
երեքարփին,
եաթնարփին,
արփող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
sirpti «հասունանալ»
Մատենագիտություն
Walde- Pokorny 499
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՑՈՒՅԱՆՔ
««փաթութանք» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Ձեռագրական տարբերակների հիման վրա պետք է վերականգնել անցուցանք «փաթաթանք» տարբերակը, ինչպես որ կա ՆՀԲ-ում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒ
I
«խենթություն, գժություն, մոլեգնում, կիրք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«սիրել, հաճել, կարիք ունենալ, պահանջել, ցանկանալ, տենչալ, նպաստել, օգնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւիլ,
աւիւն,
ատոդական,
ատոլ,
աւանդիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avati- «նպաստում է, ցանկանում է, սիրում է»
լատ.
aveo «ցանկանալ, տանջվել, տենչալ, փափագել, կրքոտ կերպով ուզել»
լատ.
avidus «ագահ, կրքոտ»
կիմր.
ewyllys «կամք, ցանկություն, տենչ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 77
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԳ
(-ի, -աց)
«ավելի մեծ (տարիքով, դիրքով եւ այլն՝ ի հակադրություն փոքրի, կրտսերի)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Ենթաշերտային բա՞ռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւագագոյն,
աւագախումբ,
աւագամեծար,
աւագանալ,
աւագանի,
աւագափող,
աւագորեար,
աւագութիւն,
անաւագ,
գեղջաւագ,
հեծելաւագ,
հարիւրաւագ,
հազարաւագ
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶ
(-ոյ, ուշ՝ -աւ)
(աւազ, հող, փոշի)
«ավազ, հող, փոշի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhes-
«տրորել, մանրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sabh-)
+-ա՞զ
Աղբյուր՝ մ. պ. āvač
արմատի՞ց Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āvač
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազածիր,
աւաշական,
աւազակապ,
աւաշել,
աւազեղէն,
աւաջել,
աւազին,
դիւրաւաշ,
աւազուտ,
աւազել,
աւազահիմն,
ընդաւազել,
նաւազել
Նոր՝
աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sabulum
մ. պ.
āvač
հուն.
ψάμμος
հուն.
ψάμαθος
գերմ.
sand «ավազ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶԱԿ
(-ի, -աց)
«գող, ելուզակ, հափշտակող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *āwāzāk (*ā-wāz-āka)
«տանող, փախցնող»
ըստ Գ. Ասատրյանի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազակել,
աւազակուտ,
աւազակաբարոյ,
աւազակապետ
Նոր՝
աւազակային, աւազակախումբ
աւազակային, աւազակախումբ
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱՂ
(աւախ, աւեդ-)
«վայ, վախ, ափսոս, նիհար, տկար, վատուժ»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւաղել,
աւեղկել,
աւաղուկ,
աւաղաբեր,
աւաղապէս,
աւաղակոչ,
բազմաւաղելի
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։