Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված
· Էջ 37 / 100
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՅՆ
(թիւն), -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից
«թույն, մահադեղ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *steu-
«խտանալ, թանձրանալ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *steu- «խտանալ, թանձրանալ» արմատի հետ, որտեղից՝ հուն. στυφιο «թանձր լինել, սեղմել» (*steu-)> «տտիպ, կծու», στυγος «ատելի բան» (*teu-no-, *tou-no- > թոյն՞)։ Անհավանական է նաեւ Աճառյանի ստուգաբանութիւնը հուն. κτείνω «սպանել» բայի հետ ունեցած կապի մասին (որպես «սպանիչ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թունաւոր,
թիւնաւոր,
թունել,
թունալից,
թունամուխ,
թիւնաբեր,
թիւնաբուխ,
ապաթոյն,
դառնաթոյն,
չարաթոյն,
իժաթոյն,
հրաթոյն,
եռաթիւնեալ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 670-671
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՒԶ
(-ոյ, ուչ՝ -ի, -ից)
«թուզ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ միջերկրածովյան կամ փոքրասիական աղբյուր *tugho-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թզենի,
թզաբեր,
թզենապատ,
թզկերուկ,
թզորակ,
մոլաթուզ,
ժանտաթզենի,
մոլաթզենի,
ադամաթուզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σῦκον (բեովտ. τὔκον)
լատ.
fīcus
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 202;
Ջահ. ՀԼՊ 466
Էջ 274, սյունակ 1
ԹՈՒՂԲ
I
(թուխայ, թողփ)
«ամպամածություն, մշուշ, մառախուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Եթե սկզբնաձեւը թուխայ-ն է, ապա թուխ-ի ածականով ձեւն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխապհոծ,
թլփայորդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 274, սյունակ 1
ԹՈՒՂԹ
(թուխթ), -ոյ, ուշ՝ -ի, -ից
«գրություն, նամակ, թուղթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. titulus
(թերեւս)
«արձանագրություն, ստորագրություն, հայտարարություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թղթաբեր,
թղթել,
թղթատար,
թղթապահ,
թղթեան
Նոր՝
թղթադրամ, թղթախաղ, թղթակազմ, թղթակից, թղթակցութիւն, թղթապանակ, արժեթուղթ, դրոշմաթուղթ, խաղաթուղթ
թղթադրամ, թղթախաղ, թղթակազմ, թղթակից, թղթակցութիւն, թղթապանակ, արժեթուղթ, դրոշմաթուղթ, խաղաթուղթ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 630-631
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՄՆ
(թումնի, այլեւ թուրմն (°), թուսի (°))
««խավար» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)-
«մութ, խավար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tom-no)
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)-
«մութ, խավար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tom(e)s-no-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 210) թուրմն ձեւի կապակցությամբ գրում է. «կա պ. tum «մութ», բայց այս բառը մենք պարսկերենի բառարաններում չգտանք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թումանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támas «մութ, խավար»
իլիր.
τομαρος «լեռնանուն»
հ. սլ.
təmənə
ռուս.
темный «մութ, խավար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 210
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՖԱՅ
««՞» (թուֆայի ծառ կապակցության մեջ)»
Ստուգաբանություն
Էջ 277, սյունակ 1
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄ
(-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց)
«մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ,
ժամադէտ,
ժամադիր,
ժամադրել,
ժամակալ,
ժամալար,
ժամապահ,
ժամակոչ,
ժամագիրք,
ժամակարգութիւն,
ժամատուն,
ժամատեղի,
յայնժամ,
ցայնժամ,
յորժամ,
առժամայն,
նոյնժամայն,
գիշերաժամ,
տարաժամ,
դատարկաժամ,
բարեժամ,
ապաժամեան
Նոր՝
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄԱՆ
I
«ժամանակին հասնող, փութկոտ. գործունյա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. žamān
Բաղադրություններ՝ ժամանել, կանխաժաման, ապաժաման, ապաժամանութիւն, ապաժամանել, բարեժամանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամանել,
կանխաժաման,
ապաժաման,
ապաժամանութիւն,
ապաժամանել,
բարեժամանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄԱՆ
II
«պարապ» կամ «հրապարակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Հին ձեռագրերում՝ «անպարապ», որ մոտավորապես արտահայտում է ժաման բառի իմաստը
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։