Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՂՏ
«խայտաբղետ, գույնզգույն»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel-
«շողալ, փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-)
գույնային ածական
դեղին, կանաչ, գորշ, կապույտ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
hári- «դեղին, կանաչ, մուգ, դեղձանագույն»
ավ.
zari «ոսկեգույն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏԻՆ
(-ոյ, աւք)
«գետին, հողի մակերես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uedeno-
«հող, գետին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ued-)
արմատից
(չկա Pok. IEW-ում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետնաբերդ,
գետնագնաց,
գետնակոշ,
գետնահարց,
գետնաձայն,
գետնաշարժ,
գետնառիւծ,
գետնաչափ,
գետնատարած,
գետնատուն,
գետնափոր,
գետնել,
զգետնել,
դաշտագետին,
մարգագետին,
փշագետին,
գետնայարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ούδας «գետին, հողի մակերես»
հուն.
έδαφος «հիմք, հող, գետին»
խեթ.
utne «երկիր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 155, 198
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՐ
I
«ողբ, լաց, կոծ»
Փոխառություն (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
gristan
պ.
giristan «լալ, ողբալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՐ
II
«վեր, բարձր, ավելի քան»
(գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«բարձրացնել»
արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ,
գերագոյն,
գերակատար,
գերապայծառ,
գերապատիւ,
գերբնապէս,
գերիմաստ,
գերուհի
Նոր՝
գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω «բարձրացնել»
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՍՏԱՆ
«պատսպարան, ապահով տեղ»
(բբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«նկատել, ուշադրութիւն դարձնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ουρος «պահապան»
արա
ωρα «պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ.
war(s)
հ. իռլ.
varr «ուշադիր»
հ. անգլ.
warian «պահպանել»
հ. վ. գ.
wart «պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԲՆ
«սրբիչ, ջնջոց. ավել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uer-p-om-)
*p- ածականով
արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է կապել գերփել (գերթել) «շորթել, կողոպտել, ջնջել, աւերել» բայի արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ρωπες «ճիպոտներ, թուփ, թփուտ»
լատ.
veprēs «փշաթուփ»
հ. վ. գ.
worf «գերանդու կոթ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԵԶՄԱՆ
(-ի, -աց)
«գերեզման, շիրիմ»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. garō dəmāna
(թերեւս)
«գովեստի տուն (իմա՛ «արքայութիւն»)»
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. garōtmān
(թերեւս)
«երկինք»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. garizmān
(թերեւս)
«երկինք»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. garazmān
(թերեւս)
«երկինք»
աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերեզմանատուն,
գերեզմանակրկիտ,
գերեզմանահատ,
գերեզմանատեղի,
գերեզմանաւրինէք,
գերեզմանափոր,
գերեզմանաքար,
գերեզմանոց,
գերեզմանային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐԾ
«ածիլված»
(ԲՀ՝ «գաւ»)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճղել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerd-s-)
s-ընդլայնում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերծանել,
գերծել,
գերծումն,
գլխագերծ,
գլխագերծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
веред «վերք»
պրուս.
redo «ակոս»
շվեդ. բրբ.
rota «փորփրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1163;
Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՄԱԿ
«նուրբ ալյուր, նուրբ փոշի, սպիտակ ալյուրով հաց, սպիտակամարմին, (բրբ.) մանր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«շփել, տրորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gher-mo-)
-ակ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերմակել,
գերմականալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χερμας «խճաբար, քար»
հուն.
χεραδος «խիճ, մանր քարեր»
լատ.
furfur «կճեպ»
լիտվ.
gurti «փշրվել»
լիտվ.
gurus «փխրուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՄԱՍՏ
-ի
(գերամաստի)
«ամրափայտ մի ծառ»
Անստույգ (թերեւս)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ գարմիր մասրի (կարմիր մասուրի) կամ գիլի մասրի կապակցությունից. թյուրք. germešid ձեւը հավանաբար բնիկ չէ (թյուրքական այլ լեզուներում զուգահեռներ չունի)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։