Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 369 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 675, սյունակ 1 Էջ 675
ՍԵՂԱՆ (-ոյ, -աւք) «սեղան, հացկերույթ, զոհասեղան, խաչ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «ծածկել, պատել կամ թեքել, հակել»
հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «ծածկել, պատել» կամ *k'el- «թեքել, հակել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեղանաւոր, սեղանակից, սեղանայարդար, սեղանագերծ, համասեղան
Նոր՝
սեղանապետ, սեղանատամ, սեղանատուն
Էջ 675, սյունակ 1 Էջ 675
ՍԵՂՄ I «սեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «ծածկել, պատել»
ՆԲՀ-ում սեղմել բառն ունի նաեւ «ծածկել» իմաստը («զգածել», «ծածկել» կամ «ամրացնել»), այսինքն՝ այս արմատով հանգում է *k'el- «ծածկել, պատել» արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեղմել, սեղմանալ, սեղմութիւն
Նոր՝
սեղմագիր, սեղմակ, սեղմիչ, սեղմում
Էջ 675, սյունակ 1 Էջ 675
ՍԵՄՓՈՐ(Ի) «հիվանդություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. συμφορή
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 200
Էջ 675, սյունակ 1 Էջ 675
ՍԵՆԱՏՈՐ (սենոտոր, սենադուր, սենոտորոս) «սենատոր, ծերակուտական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. σενάτωρ
Աղբյուր՝ լատ. senator
Մատենագիտություն
H. AG 378; Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 675, սյունակ 1 Էջ 675
ՍԵՆԵԱԿ (-ի, -աց) (սենեկ) «սենյակ, շտեմարան, կանանոց, հարճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր»
կապ ունի հնդեւրոպական *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր» արմատի հետ, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ: հմմտ. հատկապես մի կողմից՝ հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ», մյուս կողմից՝ ռուս. сень «հովանի», сени «սրահ, նախասենյակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սենեկապան, սենեկապետ, սենեկիկ, սենեկապետություն
Նոր՝
առանձնասենյակ, գրասենյակ, հյուրասենյակ, ննջասենյակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ»
ռուս. сень, сени «հովանի, սրահ, նախասենյակ»
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՊ «սեպ, երիթ, ցցվանք, ժայռ, լեռնագագաթ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eipo- «ցից, սյուն»
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
Թերեւս, հավանաբար, այստեղից է Սիփան լեռնանունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեպանալ
Նոր՝
սեպագիր, սեպագրական, սեպագրություն, սեպաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. śep(h)a- «պոչ, առնի»
ալբ. tsep «խայթ, եզր, անկյուն»
լատ. cippus «ցից, սրածայր սյուն»
Մատենագիտություն
H. AG 201; Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՊՈՒՀ -ի-ա «սեպուհ, ազնվական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. vispuhr
Աղբյուր՝ ավ. vīsō-puθra-
հմմտ. մ. պ. vispuhr, այլեւ ավ. vīsō-puθra-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեպհական, սեփական, սեպհականել, սեպհականություն
Նոր՝
սեփականատեր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 202
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՌ -ի, -ից «սեռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-s-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er-s- `*k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սեր-ել, սերմ, սերունդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեռական, սեռային, սեռաբար, սեռակոտոր, սեռանալ, եռասեռեան, կիսասեռ, յոգնասեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սեր-ել, սերմ, սերունդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՌՆ I «սռնի, առանցք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. (ասոր.) sarnā (seren)
հմմտ. արամ. (ասոր.) sarnā (seren):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սռնակ, սռնի
Մատենագիտություն
H. AG 316; Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՐ I ուշ՝ -ի, -ոյ «սերունդ, ցեղ. սեռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սերմ(ն), սերտ, սեռն «խիստ», լատ. cresco «աճել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերել, սերունդ, սերուն, բազմանսեր, զավակասերություն, եղեգնասեր, մանկասերություն, բոլորասեր
Նոր՝
սերնդագործություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սերմ(ն), սերտ, սեռն «խիստ»
լատ. cresco «աճել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201