Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 366 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՍԻՆԱ «մի բույս (թերեւս սագախոտ, թելուկ)» (բուսաբանական)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. barsiānā (թերեւս)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 67
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՏ (-ու, ուշ՝ նաեւ -ոյ) «պարտք, պարտականութիւն, պատճառ, պատշաճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *partu-
իրանական աղբիւրից՝ *partu-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարտիք, պարտոյք, պարտիլ, պարտական, պարտապան, պարտատէր, պարտաւոր, բազմապարտ, բարեպարտ, բարեպացապարտ, դատապարտ, զրպարտել, մահապարտ, մահապարտութիւն, մեղապարտ, պատժապարտ, վնասապարտ, տարապարտ, նոր պարտադիր, պարտաճանաչ, պարտամուրհակ, անպարտադիր, յանցապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. para- «պարտք»
ավ. par- «դատապարտել»
սողդ. apartak «մեղապարտ»
Մատենագիտություն
H. AG 228; Աճ. ՀԱԲ 68
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՏԱՆՔ «հմայակ, հմայիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կազմուած է պարտ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի պարտել-ի արմատի հետ՝ -անք ածանցով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՏԱՍԻԼ «հոգնել, թուլանալ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. par-tas (Թերեւս)
իրանական աղբիւրից՝ par-tas (tas-ի համար հմմտ. օս. tasyn «ծռել»):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս. tasyn «ծռել» (tas-ի համար)
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 384
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՏԲԱՇԽ «գրաւ, պատանդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
իրանական աղբիւրից. հմմտ. հայ. պարտ եւ բաշխ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. պարտ
հայ. բաշխ
Մատենագիտություն
H. AG 229; Աճ. ՀԱԲ 69
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԱՐՏԵԼ (ԻԼ) «պարտության մատնել, հաղթել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. ni-part «մարտ, կռիվ»
Աղբյուր՝ խոս.-սակ. purr (pr-nu-) «հաղթել»
Ջահ. ՀԼՊ 541: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 68) միացնում է պարտ «պարտք» արմատի հետ որպես փոխաբերական գործածություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարտութիւն, պարտումն, անպարտելի, դիտապարտելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541; Աճ. ՀԱԲ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԵՂԵԼ «պեղել, փորել, փորագրել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bel- «պեղել, փորել»
Պարզ չէ հարաբերութիւնը ուրարտ. pili(e) «ջրանցք» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bila «խոռոչ»
մ. խոլ. belach «ծերպ, ճեղք, ուղի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 72
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՌԵՔԻ (պեռեքի) «փռված, տարածված»
Անստույգ (թերեւս)
Եթե ճիշտ ձեւ է պեռեքի-ն (երեսքն լայն պեռեքի), ապա թերեւս կապ ունի պեռեքիլ (< փեռեկիլ) «փռվել, բացվել» բայի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 75
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՏ (-ի, -աց) «պետ, սկիզբ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *pet
Աղբյուր՝ իրան. *pet- (*pa-ita-)
Աճառյանը բխեցնում է (ըստ Nyberg-ի) *upaita- ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պետութիւն, պիտանի, մարդապետ, պիտանութիւն, հայրապետ, պիտոյ, քահանայապետ, պիտակ, հազարապետ, պիտակութիւն, դահճապետ, պիտառ, գաւառապետ, պիտառել, տիեզերապետ, պիտի, պետական, ումպետ, պետականացնել, յումպետս, խմբապետ, յուպետ, հանրապետութիւն, զինչպետ, մեծապետական, զինչպիտութիւն, նահանգապետ, թեպետ, որպետ, չպետք, չպիտոյ, համապիտան, անպիտան, սակաւապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. paiti-
մ. պ. apāyēt
հ. պ. pati-
պ. bāyad «պետք է»
արք. bēd
մ. պ. pat
պ. pet
Մատենագիտություն
H. AG 229; Ջահ. ՀԼՊ 542; Աճ. ՀԱԲ 74; Աճ. ՀԱԲ 79; Ջահ. ՀԼՊ 542
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՏԱՇԵՏ «?»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս պետ աշխետ: