Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 366 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵԼԵՏԻՍ (տելետին, տեղետին) «կատարելություն, տիտղոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. τελιότης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵՂ I «առատ անձրեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 392) բխեցնում է ասորերենից՝ talā «թացություն, խոնավություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղալ, տեղատարափ, տեղացումն, երկնատեղաց, կրակատեղաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ. delt «գոռ»
հ. վ. գ. talg «ճրագու»
Մատենագիտություն
Pok IEW 156; Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵՂ II (-ի, -աց) (-ետող, -ետեղ) «տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sed-lo-) *-lo- վերջածանցով կազմությունն է
Հնագույն ձեւը՝ ետող, ծագում է հնդեւրոպական՝ *sed-lo- ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղակալ, տեղապահ, բռնատեղ, ժամատեղ, ծովատեղ
Նոր՝
տեղահան, տեղահանել, տեղահանութիւն, տեղի, տեղեկիկ, տեղիարան, զտեղ, զտեղել, ստեղստեղել, ետեղակալ, ետեղապահ, ետեղափոխ, ետեղանալ, կրակետող, բանակետող, ժողովետող, զետեղել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 393
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵՂԵԱԿ -ի, -աց «տեղյակ, հմուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «նշան բռնել, նպատակադրվել»
որտեղից նաեւ տող, տաղ բառերը (տե՛ս)։ Հազիվ թե կապ ունենա տեղի բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղեկանալ, տեղեկութիւն, անտեղեակ, բազմատեղեակ
Նոր՝
տեղեկագիր, տեղեկատու, լաւատեղեակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՌ I «շղարշ, քող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *der-s-)
որտեղից նաեւ տեռ «կոշտուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեռակալ, շղաշատեռ, խլատեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δέρος «կաշի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 395
Տե՛ս նաեւ
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՌ II (-ի) «կոշտուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *der-s-)
որտեղից նաեւ տեռ «շղարշ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեռել, տեռագործ, տեռագործել, տեռաւոր, տեռատես, տեռատեսութիւն, ողնատեռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 395
Տե՛ս նաեւ
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՍ (-ոյ) «տեսողություն, տեսք, տեսարան, հիվանդատես»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *derk'- «նայել» -r-ի անկումով
-r-ի անկումով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեսանել, տեսակ, տեսարան, տեսիլ, տեսլարան, տեսումն, տեսուչ, տեսողական, անտես, տնտես, ամենատես, պայծառատեսիլ, լրտես, ճշմարտատես, հիվանդատես, հանդիսատես, հանապազատես, երագատես, նորատեսիլ, ականատես
Նոր՝
տեսակետ, տեսակցիլ, տեսակցութիւն, տեսչանոց, տեսչուհի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. darç-, drç «տեսնել»
հուն. δέρκομαι «ուշադիր նայել»
Մատենագիտություն
H. AG 497; Աճ. ՀԱԲ 396-397
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՒ «տեւողութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «առաջ գնալ, հեռանալ, տեւողութիւն»
որտեղից նաեւ երկար, երկայն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեւել, կարճատեւ, տեւական, տեւականութիւն, անտեւական, յարատեւել, երկարատեւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δήν «երկար ժամանակ, վաղուց»
լատ. dū-ro «տեւել»
ռուս. давно «վաղուց»
Մատենագիտություն
H. AG 497; Աճ. ՀԱԲ 399
Տե՛ս նաեւ
Էջ 728, սյունակ 1 Էջ 728
ՏԻ- (տի-այր, տէր, տի-եզերք, տիկին) «մեծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dei- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *di-)
արմատից, որից նաեւ տի, տիւ «օր»․ հմմտ. լիտվ. didis «մեծ»։ Արմատը կա նաեւ «նոստրատիկական» կոչված այլ լեզուներում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. didis «մեծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117, 216
Տե՛ս նաեւ
Էջ 728, սյունակ 1 Էջ 728
ՏԷՐ (տեառն, տերամբ, տեարք, տեարց, տերանց) «տէր»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է տի- «մեծ» (հմմտ. տիեզերք, տիկին) եւ այր բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տէրութիւն, տէրունի, տէրանուստ, տէրունատուր, տէրունական, տիրել, տիրասէր, տիրաբար, տիրացութիւն, տեսառնորդի, տեսառնաբարբառ, տեսառնագալուստ, տանուտէր, ամենատէր, անտէր, պարտատէր, բնատէր, կոչնատէր, հրամանատէր
Տե՛ս նաեւ