Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 362 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 724, սյունակ 1 Էջ 724
ՏԱՐՏԱՄ «տարտամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *drēm- «քնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dre-dre-m-) կրկնաւոր կազմութիւն
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dre-dre-m- կրկնաւոր կազմութիւն՝ *drēm- «քնել» նախաձեւից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարտամութիւն, տարտամիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. dormio «քնել»
ռուս. дремать «ննջել, նիրհել»
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՐՏԱՐՈՍ (ուշ՝ -ի, -աց) «տարտարոս, դժոխք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. τάρταρος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարտարոսական, տարտարոսագին, տարտարոսադեն
Մատենագիտություն
H. AG 383; Աճ. ՀԱԲ 388
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՐՐ (-եր, ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) (տառ) «նախաբաղադրիչ, նախանյութ, տարր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել»
արմատից, որից նաեւ տեռել, տրամ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տար(ե)րական, տարրապաշտ, տարրատր, տարրեղեն, տարրանալ, կարծրատարր, ողորկատարր, միատարր, մեծատարր, մերկատարր, անտարր, տառանալ, տառատիպ
Նոր՝
տարերային, տարրարանություն, տարրագիտություն, տարրալուծել, տառակեր, տառացի, մեծատառ, փոքրատառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dar- «բաժանել»
աւ. darodar- «ճեղքել»
կիմր. darn «կտոր, մաս»
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՐՓ I (նաեւ տրփի, տռփի) «տարփանք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հ. պ. *trpi- (թերեւս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարփալ, տարփավոր, տարփածու, տարփանք, տարփնել, տարփող, սիրատարփ, տրփանք, տրփություն, տրփած, տռփիլ, տռփումն, տռփանք, տռփական
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 548
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՒԹ (տօթ) «տօթ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *taft
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տաւթոյ, տաւթանալ, տաւթագին, տաւթաժամ, տաւթաժամանակ, տաւթային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. tāftan «եռալ»
պ. taft «տաք»
Մատենագիտություն
H. AG 254; Աճ. ՀԱԲ 441
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՒԻՂ (տաւիլ, տաւեղ, տաւուղ) «տասնալարի քնար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *tabil
բուն աղբյուրը հուն. Հեսիքիոս՝ ταβίλα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տաւղել, տաւիղադպիր, տաւղաքարոզ, հոգիատաւիղ, բարետաւիղ
Մատենագիտություն
H. AG 252; Աճ. ՀԱԲ 390
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՒՆ (տօն), -ի, -ից «տօն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dāp- «զոհախնջոյք» (անմիջական նախաձեւ՝ *dāp(ni-)) *dā «բաժանել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տաւնել, տաւնախմբել, տաւնական, տաւնավաճառ, տաւնապետ, նախատաւնական, խորհրդատաւն, պատեքատաւն
Նոր՝
տօնակատարություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dāpayati «բաժանում է»
լատ. daps «խնջոյք»
հ. իսլ. tafn «զոհի անասուն, զոհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 442
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԱՓ «տափակ, տափարակ տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *deph- «ծեծել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *doph-)
որտեղից նաեւ տոփել: Զահուկյանը (ՀԼՊ) կասկածով հնարավոր է համարում իրանական ծագումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տափել, տափան, տափափուշ, տափարակ, տափարակել, գետնատափ
Նոր՝
տափակ, տափակութիւն, տափաստան, Տափերական կամուրջ, Խաչատափ, Կամրջատափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σέρφω «տրորել»
հուն. σέριγω «տրորել»
սերբ. depati «խփել, բոթել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԱՔ «տաք»
Ստուգաբանություն
Տապ-ի հգն ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տաքացուցիչ, տաքիլ, տաքութիւն, տաքումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Տե՛ս նաեւ
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵՂ I «առատ անձրեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 392) բխեցնում է ասորերենից՝ talā «թացություն, խոնավություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղալ, տեղատարափ, տեղացումն, երկնատեղաց, կրակատեղաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ. delt «գոռ»
հ. վ. գ. talg «ճրագու»
Մատենագիտություն
Pok IEW 156; Աճ. ՀԱԲ 392