Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 360 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԹ «տարր, նախանյութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. yāthā
(տառադարձութիւն)
Մատենագիտություն
H. AG 312; Աճ. ՀԱԲ 377
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽԻՃԱԽՍ «անխնա, ընդվայր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
(= յաղխ) յախ ի ծախս բաղադրիչներից
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽՈՒՌՆ (յախուր, յախուրն, (յա-հուր), ախուռն) «հափուռն, հանդուգն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յախուռնախաւս, յախոռնաբար, յախռութիւն, յախրիլ, յախուրապէս, յահրանալ
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽՏԻԼ «?»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կապ ունի ախտ բառի հետ։ Կա նաեւ յախտիլ «հաղթվել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱԿՔԱՐԻԼ (յաքարել, յակարիլ) «հրաժարել»
Ստուգաբանություն
Աղբյուր՝ իրան. kār «գործ»
որի քար-ը կարող է իրանական ծագում ունենալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յակքարութիւն, յաքքարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. kār «գործ»
պ. kār «գործ»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԹ «շատ, հսկա, քաջ, հաղթություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «ոստնել; վերցնել, բռնել»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները հավաստի չեն, եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 633-634) համեմատում է լատ. saltus «ոստյուն» բառի հետ եւ բխեցնում հնդեւրոպական *sel- «ոստնել» արմատից, որ անհավանական է։ Քիչ հավանական է բխեցումը նաեւ *sel- «վերցնել, բռնել» արմատից, որ իմաստով կարծես ավելի մոտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղթել, յաղթական, յաղթանակ, յաղթահասակ, յաղթահարել, յաղթանդամ, յաղթազօր, յաղթկու, յաղթուկ, մեծայաղթ, դժուարայաղթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. saltus «ոստյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633-634
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՃԱԽ (-ի, -աց) «հաճաշ, շատ, բազմաթիվ»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
կազմված է աճ արմատից՝ յ- նախածանցով եւ -ախ վերջածանցով (ըստ Մեյեի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաճախել, յաճախութիւն, յաճախաբար, յաճախագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 379-380
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՃԱԿԱՆ «յարիլ ինչ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կազմված է աճ արմատից՝ յ- նախածանցով եւ -ական վերջածանցով։
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄ «ուշ, դանդաղ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iem- «պահել, զսպել»
Աղբյուր՝ իրան. yam- (Թերեւս) «պահել, զսպել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամել, յամենալ, յամումն, յամուրդ, յամր, յամրանալ, յամրագնաց, յամրաքայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. yam- «պահել»
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՍՄՈՍ «քամու կամ օդի տեսակ»
Փոխառություն
հունարենից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած: