Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2894 բառահոդված (էջ 36/290)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՌԵՂ «պատատուկ դաշտային» (բարբառային)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhar- «ցցված բան» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhar-s-, *bhor-s-, *bhr-s-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhar-s-, այլեւ՝ *bhor-s-, *bhr-s- (*bhar- «ցցված բան») արմատից:
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՌՆԱԼ (կտր. բարձի) «բարձրացնել, վրան առնել, ջնջել, վերացնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhergh- «բարձր» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhrg'h-na-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhrg'h-na-` *bhrg'h-, *bherg'h- «բարձր» արմատից: հմմտ. բարձ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բառնալիք, ամբառնալ, դժուարամբառնալի, համբառնալ, բարձումն, բարձիչ, բարձուցանել, բարձակրել, բարձիթողի, բեռնաբարձ, մանկաբարձ, ամբարձի, հոգաբարձու, ամբարձ, ամբարձումն, վերամբարձ, համբարձումն, բնաբարձ, գերամբարձ
Մատենագիտություն
H. AG 428; Աճ. ՀԱԲ 414
Տե՛ս նաեւ
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՍՏԻԿ ««աղեկ, լավ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Կազմված է բախտ բառի բաստ ձեւից. ձեռագրային մի տարբերակում աղեկ-ի փոխարեն տրված է աղէտ, որ մտել է Աճառյանի ՀԱԲ-ի մեջ
Մատենագիտություն
Աճառյանի ՀԱԲ None
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՍՈՒՑ (բրբ. բատոց, պատոց) «պատուհան. որմնախորշ, պատի դարակ»
Ստուգաբանություն
Աճառյանը (ՀԳԲ 176) համարում է պատոց-ի բարբառային ձեւ, բայց ՀԱԲ-ում (1, 418) այդ մասին չի խոսում
Մատենագիտություն
ՀԳԲ 176; ՀԱԲ 418
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐԿ «կծու, թունդ, դժնի, բարկացկոտ, ուժգին, սաստիկ, շատ, հրավառ, խիստ տաքացած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bherg- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhr̥guo-s-)
Pok. IEW 1, 963 (հնարավոր է համարում բերել նաեւ *bhag- «կծու» (*bhag-ro-) եւ *bh(e)reu- «հուզվել, ուժեղ շարժվել (առանձնապես եռալու ժամանակ)» հիմքերի տակ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. յղլ. borb, borp «հիմար»
մ. յղլ. borb «կոպիտ»
շվեդ. բրբ. bark «կամակոր, անբարեհամբույր մարդ»
լատվ. barkun «դաժան, կոպիտ»
լատվ. bargs «ահեղ, խիստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 963; Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՁ I (-ի, -ից) «բարձ, նստաբարձ, բազմոց, աթոռ, գահ (փխբ.) պատվաստիճան, (հգն.) ազդր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *barĵ
իրանական աղբյուրից՝ *barĵ (
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարձընտիր, բարձերեց, բարձրաթոռ, բարձակից, բարձրաձգութիւն, նախաբարձութիւն, երկայնաբարձ
Նոր՝
բարձոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. barəziš
ou. baz baz
պ. bāliš «բարձ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 45; Աճ. ՀԱԲ 426; Ջահ. ՀԼՊ 519
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՁ II (-ձու, -ձունք, -ձանց) «բարձր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhergh- «բարձր, վեր» (անմիջական նախաձեւ՝ *bherg'hu-r-)
*bherg'h- «բարձր, վեր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարձրանալ, բարձրաւանդ, բարձրագոյն, բարձրեալ, բարձրիմաստ, բարձրահաս, բարձունենակ
Նոր՝
բարձրագահ, բարձրաստիճան, բարձրաքանդակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. brhant- «բարձր, մեծ»
ավ. bərəzant «բարձր»
խեթ. parkuš «բարձր»
Մատենագիտություն
H. AG 428; Աճ. ՀԱԲ 414; Ջահ. ՀԼՊ 116
Տե՛ս նաեւ
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՈՒՐ (պարուր) «պատրվակ, կեղծ պատճառ, պատճառ, առիթ, ամբաստանություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bherð-ro-)
Քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *bherð-ro- (*bher-) «բերել, տանել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարել, բարուրիլ, բարրանք, բարուրանք, բարրելի, անստիպաբարուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. brith «ծնունդ, դատողություն»
մ. իռլ. fert «արարք պլան, ծնունդ»
հ. իռլ. brāth «դատ»
կիմր. brawd «դատողություն»
բրետ. breut «պաշտպանողական ճառ, պաշտպանություն»
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՏԻ (բրբ., ժամ. հայ. բարդի) «ուռազգի մի ծառ՝ populus pyramidalis»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhrgiio- արմատից՝ g'-ի տ արտացոլմամբ, ինչպես *g'hōnu- > տալ բառում։
Մատենագիտություն
Ջհ. ՇԳԱՅ 57
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐ-Ք -ուց «բարք, բնավորություն, վարք, սովորություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhr- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhriio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhriio- (°) *bhr- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարամութիւն, բարութիւն, բարեբար, գեղեցկաբարութիւն, բարբախտութիւն, դժնաբարք, խոժոռաբարք, բարեգիտութիւն, բարոյ-ք, բարոյախօս, բարոյախօսել, բարոյածին, բարոյական, բարոյակից, բարոյապէս, բարեբարոյ, գազանաբարոյ, դառնաբարոյ, բարեբարոյութիւն, բազմաբար, գազանաբար, հայկաբար, տիրաբար, այսբար, որբար, բարոյագէտ, բարոյականութիւն, բարի, բարեգործ, բարեժողով, բարեխորհել, բարեխորհուրդ, բարեխրատ, բարեկամ, բարեկեաց, բարեկենդան, բարեկեցիկ, բարերար, բարեբ, բարեբի, բարեբանալ, բարեբիկ, բարետես, բարեխորժ, բարեասաց, բարեանուն, բարեժամանակ, բարեազգի, բարեընկալութիւն, բարիոք, բարեաւ, բարով, բարւոք, բարեդեմիկ, բարեխիղճ, բարեկիրթ, բարեմիտ, բարեփոխել, բարելաւել, բարոքել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116