Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 36 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՐ I -ոյ (ուշ՝ հարաւր) «հողը վարելու գործիք՝ արոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arə- «վարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *arətrom-) *-trom գործիքանիշ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւրադիր, արաւրադրել, արաւրածիգ, արաւրավար, արաւրել, կրկնարաւր, երեքնարաւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άρατρον
լատ. aratrum
մ. հոլ. arathar «արոր, գութան»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՐ II «բաղանման մի թռչուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *er-/or- «մեծ թռչուն(՞)» թռչնանիշ արմատ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *er-/or- թռչնանիշ («մեծ թռչուն(՞)») արմատի հետ, որտեղից ծագում են հայ. որոր, ուրուր, հուն. ώρνις «թռչուն» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արօրիկ, ճշնարօր, արօրկերեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. որոր
հայ. ուրուր
հուն. ώρνις «թռչուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԱՔՈՍ «մի թռչուն»
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ, որ ստացվել է տրոքիլոս բառի (տե՛ս) տրոքոս սխալ գրությունից` տ-ի շփոթմամբ ա-ի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 298
Տե՛ս նաեւ
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲ «գինարբուք», արբ- «խմել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *srebh- «ծծել, կլանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *srbh-` *srebh-, *srobh-)
Բաղադրություններ` արբանել (լրացնում է ըմպել բայի պակասավոր ժամանակները` արբի, ա՛րբ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արբանել, արբենալ, արբիլ, արբեցութիւն, գինարբուք, գինարբու, ջրարբիլ, դառնարբոյց, հարբեցութիւն, հարբել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ροφάω
լատ. sorbeō «ագահորեն ծծել, կլանել»
լիտվ. sribli «մեծ կում անել, խապշտել»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲԱՆԵԱԿ (-ի, -աց) «ծառա, սպասավոր, օգնական, հետնորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *orbho- «որբ, երեխա, ծառա, սպասավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *orbhəni- (+ ակ) *orbho-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արբանեկել, արբանեկութիւն, արբանեկակից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. όρφανός «որբ»
գոթ. arbaits «աշխատանք»
ռուս. раб, работа, ребенок
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲԵԿ (ԲՀ) «խիստ, քաջ, առավել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *abhor- «ուժեղ, սաստիկ» < +-եկ < -եակ
Եթե բառս հավաստի է, ապա հնարավոր է նրա հնդեւրոպական ծագումը` *abhor- «ուժեղ, սաստիկ» նախաձեւից (< +-եկ < -եակ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. abor «շատ, հույժ»
գոթ. abrs «ուժեղ, սաստիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲՈԿ (աբբոկ) «չորս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Άρβόκ < եբր. Arba քաղաքանուն` arba «չորս» բառից «քաղաքանուն»
հուն. Άρβόκ (Άρβι, Άρβοα եւ այլն) քաղաքանուն (< եբր. Arba քաղաքանուն` arba «չորս» բառից):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 73-74
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԳ I «հարգ, արժանիք, արժեք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *arg
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` *arg: հայ. (< իրան.) արժ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգատոր, արգոյ, արգաժողով, արգագոյն, անարգ, անարգաբար, անարգել, անարգանք, մեծարգի, մեծարգոյ, մարգարեանարգու, (յ)արգունդ
Նոր՝
անարգական, զարգանք, զարգանալ, զարգացումն, զարգուն, զարգալի, յարգ, յարգել, յարգատոր, յարգի, յարգագոյն, յարգոյ, յարգոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. arəg «արժել»
սողդ. arğ «արժեք, գին»
օս. arğ «արժեք, գին»
պրթ. argav «արժանավոր»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 46; Աճ. ՀԱԲ 301
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԳ II (-ոյ (՞)) «գործ, աշխատանք»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգոյ
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳ III «ընդերք, որովայն, փոր, աղիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arkw- արմատից
Հնարաւոր է նաեւ հ.-ե. *ark- (*oreu-) նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգանդ, արգանտ, արգանդախեղդ, արգանդակից
Նոր՝
արգանդային, արգանդաբերան, արգահատել, արգահատանք, արգահատելի, արգահատութիւն, անարգահատելի, յարգահատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր. arffed «ծոց, գիրկ» (<*arpet)
զանդ. arcuinn «կովի ստինք»
հուն. ὀρύα «աղիք»
լատ. arvina «ճարպ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303