Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԵԶ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h-
«(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան,
բոցադեզ,
բազմադեզ,
բոլորադեզ,
երկայնադեզ,
փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēhī
«թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ.
duēzayeiti
«դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն.
tēīxos
«պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 659
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՄ
(-ի, -աց)
(հաճախ անեզ. գործածությամբ)
«դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēm
փոխատու լեզու՝ պ. dīm
փոխատու լեզու՝ պ. dīma
փոխատու լեզու՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել,
դիմադարձ,
դիմակալ,
դիմել,
բարեդեմ,
բազմադիմի,
երկդիմի,
ընդդեմ,
ընդդիմակաց,
յառաջադէմ,
ներդիմել,
դիմատիպ,
բացադիմի,
դիմագիծ,
դիմանկար,
անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՏ
(-ի, -աց)
«դիտող, պահապան, հսկիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն,
դիտել,
դիտանոց,
դիտաւոր,
դիտաւորութիւն,
դիտակ,
հրաշադէտ,
դիտադէտ,
գիշերադէտ,
գեղեցկադիտակ,
դիտարան,
դիտատորեալ,
դիտմամբ,
ակնդէտ,
աստղադիտակ,
հեռադիտակ,
մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
dītan
պ.
dīdan
ավ.
vi-daētaz-
«չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141;
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԺԳՈՀ
(տժգոհ)
«դժգոհ, ոչ գոհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հավանաբար ամբողջական փոխառություն իրանական աղբյուրից եւ ոչ հայերեն կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժգոհիլ,
տժգոհիլ
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՆԱԿ
«դժվար, դժվարին, դաժան, անողոք, սաստիկ, մոլեգին, չարաբարո»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dižndak
փոխատու լեզու՝ պ. dižand
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժնակագոյն,
դժնակութիւն,
դժնակատես,
դժնակալուր,
դժնակապէս
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
III
«ծիծ ուտելը, կաթով սնվելը, սնվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«ծծել, ծծեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē- կամ *dhī-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիել,
դիիլ,
դիանալ,
դիեցիկ,
դիասուն,
դիասնունդ,
դիեցումն,
կովադիաց,
ստնդիայ,
ստնդեաց,
ստնդիել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāya
«սնող, խնամող, հոգ տանող»
հ. հնդկ.
dhayas-
«ծծելը»
հայ.
դայեակ
<իրան.
հուն.
*θᾶομαι
«ծծել. ծիծ տալ. կթել»
ալբ.
djathε
«պանիր»
հ. իսլ.
dīa
«ծծել»
լատվ.
dēt
«ծծել»
ռուս.
доить
«կթել»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 668
Տե՛ս նաեւ
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻԱՏՈՆ
«թռչող աստղ, ասուպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. διάττων
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 667
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻԱՒՂՈՆ
(դիողոն, դիադոն)
«մի տեսակ ըմբշամարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δίαυλον
δίαυλος-ի հայց. ձեւը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 667
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԻՄՈՍ
I
«դրամ, փող, ունեցվածք, հասարակական կամ արքունի գանձարան, հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δημόσια
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմոսատու
Մատենագիտություն
H. AG 346;
Աճ. ՀԱԲ 669
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։