Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
I
(բրբ. *գոռոճ < կոռոճ)
«գանգուր, գանգրահեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *u(ē)rong'h)
*r > n - սաստկական անցմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *uer-g'h-
«պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել»
աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *u(ē)rong'h (> գոռոճ > գոռոզ *r > n - սաստկական անցմամբ) *uer- «պտտել, ծռել» (աճականով` *uer-g'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել») արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
wrengan «ոլորել, սեղմել»
հ. իսլ.
rangr
հ. շվեդ.
wranger «ծուռ, շրջված»
դան.
wringle «ոլորել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
II
«ընկույզի միջուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ոլորել»
իմաստային այլ զարգացմամբ (՞), ինչպես նախորդը
Էջ 176, սյունակ 1
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԱՒ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ու)
«գրաւ, կանխավճար, ապացոյց, նշան, փրկանք, գրազ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrebh-
«բռնել, իրեն քաշել»
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. graw
(թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. girav
(թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. graw, ավ. girav։ Թերեւս խառնվել է բուն հայերեն՝ հնդեւրոպական *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել» արմատից բխող հայերեն ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրաւել,
գրաւումն,
գրաւական,
գրաւահարկ,
գրաւաթափ,
դիմագրաւել,
միջագրաւ
Նոր՝
գրաւիչ, գրաւչութիւն
գրաւիչ, գրաւչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 131;
Աճ. ՀԱԲ 604
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԻՌ
«հակառակութիւն, դրդում, գրգիռ, գրգռում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghēr-ghērs-)
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *ghers- «զզվանք» արմատից (*ghēr-ghērs- > գրգիռ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգռել,
գրգռութիւն,
գրգռիչ,
դիւրագռգռութիւն,
դիւրագռգիռ,
չարագռգիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
gersta «գրգռել»
լիտվ.
grasa «սպառնալիք, խստություն»
լիտվ.
grasus «սպառնալի, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
լիտվ.
grasinti «սպառնալ»
հայ.
գարշ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԼԻ
(-ի, -աց)
(գրջլի)
«հին, մաշված շոր, զգեստ, ցնցոտի, քուրջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճանկռել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēr-k-liio- (՞))
հ.-ե. արմատ՝ *uer-k-
«պատռել, ճանկռել, քերծել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uer- *uer-k- «պատռել, ճանկռել, քերծել» արմատից՝ *uēr-k-liio- (՞) > գրգլի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգլեակ,
գլգլեկ,
գլգլայ,
գլգլեն,
գլգլի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρακος (φρακος) «ցնցոտի, քուրջ, հին շոր, կնճիռ, ծալքեր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԴԱԼ
II
«հոսել, հորձանք տալ, ջրապտոյտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uēr-dh-
«ջուր, հոսել»
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer-
«ջուր, հոսել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uēr-dh- * (a)uer- «ջուր, հոսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրդանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
vérdu, virti «եռալ, ալեկոծվել, հորդել, բխել»
լիտվ.
vyrius
ռուս.
вир
Էջ 177, սյունակ 1
ԳՐԵԱՅ
(գրէ, գռէ)
«կռունկ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«բնաձայնական արմատ»
բնաձայնական կազմություն` անկախ բնույթի, կամ հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատից: Հազիվ թե, փոխառություն լինի հուն. γερανος կամ γερην «կռունկ» (ըստ Հեսիքիոսի բառարանի) բառերից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γερανος «կռունկ»
հուն.
γερην «կռունկ»
Էջ 177, սյունակ 1
ԳՐՏԱՊՈԶ
«հնդկական մի կենդանի»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ պ. girda
(թերեւս)
«կլոր»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. pūz (pōz)
(թերեւս)
«ռունչ»
Փոխառություն` թերեւս պ. girda «կլոր» եւ pūz (pōz) «ռունչ»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱԳԱՂ
(-ի, -աց)
(դագեղ)
«դագաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhogu-)
o-ձայնդարձ
դագաղ-ն սկզբնապես պիտի նշանակեր «աճյունի հետ կապված»։ ... բայց աճյունի գաղափարի հետ կապված լինելը դարձնում է այս ստուգաբանությունը անհավանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դագաղատր,
դագաղակիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεφρα «մոխիր, աճյուն»
լատ.
fuvilla «տաք մոխիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։