Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 773 բառահոդված (էջ 36/78)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՐ I (-ոյ, -ի, -ից) «թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «միավորել, հավաքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goro-) o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել, կարան, կարկատել, կարկատան, կարկատումն, խորանակար, կաշկակար, մանրակարկատ, խրամակարկատ, հատակարկատ, կարոտել
Նոր՝
հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αγειρω «հավաքել»
լատ. grex, -gis «հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ. gurgulas «խտություն, հանգույց»
լատվ. gùrste «վուշի կապոց»
հ. հնդկ. guná (grno) «թել»
հ. հնդկ. gárta «մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ. karmr «պատնեշ»
հ. շվեդ. karm «հյուսված թիկնակ»
հուն. γυργαθος «հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՊԵՏ (-ի, -աց (°)) «առաջնորդող, առաջնընթացիկ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարապետել, կարապետութիւն, կարապետական, կարապետային
Նոր՝
նախակարապետ
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՒԱՆԴ «անակուշտ, կողատակ, գոտկատեղ» կամ «զրահի կապ (գոտի)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. -band (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբիւրից (հմմտ. -վանդ = -band), բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։ Ըստ Փերիխանեանի (МЭСДЯ 59)՝ կարաւանդ < *karan «կողմ, կող» + -band:
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻԱՏՈՍ ««պաշտելի, երկրպագելի» (ԲՀ)»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. caritas «հարգանք, սեր» ((°))
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՆԴԱԿ «կարկանդակ, խմորեղեն»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից (հմմտ. -անդակ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՐ(ԻՈՒՆ) «մի բույս՝ chamaelion»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ արաբերեն (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Թերեւս փոխառություն արաբերենից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՈԳԻՆ (կարոգի «չամանուկ») «վայրի չաման»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. καρον «չաման»
Կարո-ն գալիս է հուն. καρον (καρω) «չաման» բառից, բայց չի բացատրված -գի(ն)-ը:
Մատենագիտություն
Chantraine, DELG 499
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒՇԱՐԱՅ «մի տեսակ աման. խնկաման»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՓՈՒՐ (կաթոր) «մեծ»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. kabir (կասկածելի են) «մեծ»
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. gādōl (կասկածելի են) «մեծ»
նշված աղբյուրները (կաթոր < արաբ. kabir «մեծ»: - Աճ. ՀԱԲ 2, 563 եւ եբր. gādōl «մեծ»: - Ամալյան, ԲՀ 383) կասկածելի են:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 563; Ամալյան, ԲՀ 383
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵԱՆՔ (կեն-), -աց «կյանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei- (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-) *-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից, կենասեր, կենասիրութիւն, կենատու, անկեանք, դժուարակեանք, կենսաբեր, կենսատուր, կենսական, կենսունակ, կենսառիթ, կենսաբան, կենսագիր, կենսագրութիւն, կենսաթոշակ, կենսարթթու, կենսալից, կենսունակութիւն, կենսուրախ, կենցաղ, կենցաղական, անկենցաղ, կենցաղավարական, կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jinvati
լիտվ. gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459; Աճ. ՀԱԲ 465-466