Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՐԱԳ
(-ք կամ -ունք)
(երագ)
«արագ, շուտ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. raγu-
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. raγu-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արագագիր,
արագագնաց,
արագագոյն,
արագազերծ,
արագաթեւ,
արագախարբիկ,
արագոտն,
արագընթաց,
արագել,
երագագնաց,
երագագոյն,
երագակատար,
երագանալ,
երագանցուկ,
երագասլաց,
երագել
Նոր՝
արագախոս, արագահոս, արագասլաց, արագասոյր, արագավազ
արագախոս, արագահոս, արագասլաց, արագասոյր, արագավազ
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 291-292
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՐԱԳԻԼ
(-ի, -աց)
«ձկնկուլ, արագիլ՝ ciconia»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Կասկածելի են ինչպես համեմատությունը հուն. πελαργός (Աճ. ՀԱԲ 1, 292) բառի հետ, այնպես էլ շումերական աղբյուրից բխեցնելու փորձը (Ղափանցյան)։ Աճառյանը հուն. բառի նախնական ձեւը համարում է *περαγλός եւ հայերենի հետ միասին բխեցնում է փոքրասիական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 292
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՐԱԼԵԶ
-է
(արալէզ, յարալէզ, առլէզ)
«առասպելական էակ, որ լիզելով մեռել է կենդանացնում»
Ծագումն անհայտ է
Սովորաբար համարվում է բաղադրված Արա կամ յար եւ լէզ բաղադրիչներով, բայց սա կարող է ժողովրդական ստուգաբանություն լինել
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱԾ
I
«սպի, բիծ, արատ, մաշկային հիվանդություն` որքյուն, մկնատամ, վերք, սպիավոր»
(բժշկ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
Արածել բայի արմատն է` առանձին գործածությամբ եւ նեղ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածնացաւ,
արածացաւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱԾ-
II
«արածում, ճարակում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trǝg'-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *trǝg'-` *ter- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածել,
խոզարած,
այծարած,
ոչխարած,
հաւտարած,
խաշնարած,
հորթարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρώγω
«կրծել, մաշեցնել, ուտել»
հուն.
τρώγλη
«անցք, ծակ»
բոխ. ԱԲ
trāsk
«ծամել, որճալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱՄԱԶԴ
«մի թռչուն»
(կենդանաբանական)
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է Արամազդ հատուկ անունից (դիցանունից)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 295
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱՄԱԹ
(«նզովեալ», «նուազեալ»)
«նզովված»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս կապված է Արամ հատուկ անվան հետ, որ բացատրված է նաեւ «անեծք, նզովք (նրանց)»։ ԲՀ. կա նաեւ «նուազեալ» տարբերակը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 295;
Ամալյան, ԲՀ 350
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱՄՈՒՐ
(-ի, -ից)
«ծուխ, թանձր, մշուշ, խավար, մթություն, մրրիկ, փոթորիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *rē-
«մթություն, խավար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *rǝ-mo-)
-m- ածանց
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *rǝ-mo- «մթություն, խավար» (*rē- նույնիմաստ արմատից + -m- ածանց)։ Աճառյանը կասկածով կապում է մուր, մրոտ, մրրիկ բառերի հետ. հնարավոր է բաղադրություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rāmá
«մթին, սեւ»
հ. հնդկ.
rāmī
«խավար»
մ. վ. գ.
rām
«կեղտ. մուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
Աճ. ՀԱԲ 296
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱՆԳՆՈՅՆ
«մի կենդանի` մողես (՞)»
(կենդանաբանական)
Փոխառություն (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ἀράχνιον
Մառը իմաստը համարում է «մողես» եւ կապում է պ. rang «մողես» հազվադեպ բառի հետ, որ կասկածելի է համարում Աճառյանը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
rang
«մողես»
հազվադեպ բառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 296
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱՊԱՆ
-ով
«մեծ թմբուկ»
(երաժշտ.)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ թյուրքական balaban
b-ի անկմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 297
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։