Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 359 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈՄԵՂՈՆ (կոկեմեղոն) «սալորի տեսակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κοκκύμηλον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈԿՈՐԴԻՂՈՍ (-ի, -ից) (կոկորդիլոս, կոկորդիլ, կոկորդեղոս, կրոկոդիլոս, կոոկոդիլոս, կրոկոտիղոս, կոկորդելոս, կրոկոդիղոս, կոկոդիլոս, կրոկոդիլիոս) «կոկորդիլոս. մեծ մողես»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κροκόδιλος
Մատենագիտություն
H. AG 538; Աճ. ՀԱԲ 619-620
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈԿՏԱՒԻՈՍ (հոկտաւիոս) «անհաղթելի» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. Octavius
կազմված Octavius կայսեր անունից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՀԱԿ (-ի, -աց) (կոխակ) «կոհակ, մեծ ալիք, լեռնակ, բլուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական kōhak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոհակակիր, կոհակաւէտ, կոհակումն, կոհականք, յոգնակոհակ, բազնակոհակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ. kaufa
ավ. kaofa-
մ. պ. kōf «լեռ»
պ. kōha «թումբի բարձրամաս. կենդանու սապատ»
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂ (-ի, -ից, -աց) (կողն, -ան) «կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol- «ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից, կողաբաղ, կողահերձ, կողահոս, կողամայր, կողնիլ, զառիկող, զառիկողի, հարստակող, միջակող, պատկողանդոց, անկողին, ընկողին, անգողին, ընգողին, ընկողնիլ, գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կողր «ճյուղ»
ռուս. голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂԻՆՋ (կողղինջ) «խխունջ» (բբ.)
Ծագումն անհայտ է
Մի կողմից՝ հնարավոր է կ/խ անցումով կապը խխունջ բառի հետ (Աճառյան, ՀԱԲ 2, 621, տե՛ս), մյուս կողմից՝ հնարավոր է ծագումը կողլանջ հայերեն բառից:
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՍՍ (կովղոս) «մեծ արձան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κολοσσός
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 640
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՄՆ -ան, -անք, -անց (կողմ) «կողմ, կողք, երկիր, երկրամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական
Ծագում է կող բառարմատից՝ -մն վերջածանցով (հին կազմութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմանոց, կողմանիլ, ընկողմանիլ, միակողմանի, կողմնիլ, կողմնապահ, կողմնակի, կողմնափակ, կողմնակալ, լեռնակողմն, միակողմն, արեւելակողմն, հարավակողմն, լանջակողմն, ծովակողմն, դաշտակողմն, կողմիլ, կողմապահ, երկակողմ, ձախակողմեան, աջակողմեան
Նոր՝
կողմնացույց, անկողմնակալ, անկողմնապահ
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈԲ (կողո(բ)բոնայ), -ի, -աց ««անթեւ կարճ զգեստ» (կոլոփ «գլխարկ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κολόβον
Աղբյուր՝ հուն. κολόβή
Մատենագիտություն
H. AG 359; Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՎ (կողոփ, կողոբ), -ոյ «կողով, խմորագնդիկ, գնդիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *golob(h)-) ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *golob(h)- *gelb(h)-, *glb(h)- «սեղմել» ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 623) բխեցնում է «ասորական անծանօթ մի բարբառից»՝ բերելով եբր. kəluw «պտղակողով», ասոր. kullāšā, արաբ. gilf «կողով» զուգահեռները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. globus «գունդ, խումբ, հրոսախումբ»
հ. վ. գ. klāftra
ն. գ. klafter «տարածուած ձեռքերի ընդգրկման չափ, սաժեն»
շվեյց. chlupfel «խուրձ»
լիտվ. glėbti «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623