Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 355 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՆԴԻՐ (-ոյ) (բրբ. խնդիլ «ուզել») «որոնում, վեճի առարկա, քննություն, պահանջ, խնդիրք, խնդրվող բան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ken- «ջանալ, ձգտել, շտապել»
հ.-ե. արմատ՝ *ken- «քերել, քերթել, տրորել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնդրել, խնդրակ, խնդրական, խնդրություն, խնդրված, վրեժխնդիր, լրախնդիր, իմաստ(ն)ախնդիր, զուգախնդիր, համառոտախնդիր, մամռախնդիր, մարդախնդիր, պատճառախնդիր, ջրխնդիր
Նոր՝
խնդրագիր, խնդրամատույց, խնդրարկու, խնդրատու, արկածախնդիր, բծախնդիր
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆԾԱՆ «չատորացած ցողուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ken- «նոր ծագել, սկիզբ առնել, առաջանալ»
կապ ունենա հնդեւրոպական *ken- «նոր ծագել, սկիզբ առնել, առաջանալ» արմատի հետ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՁՈՐ (խնձոր) «խնձոր, մանրագռի պտուղ, ալոճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խուռ. hinzuri (հազիվ թե հնարավոր լինի)
ենթադրել հակառակ փոխառություն՝ կապելով հայ. խինձ- արմատի հետ՝ -որ վերջածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնձորի, խնձորենի, խնձորիկ, խնձորակալ, խնձորաբեր, կարմրախնձոր, ոսկեխնձոր, գետնախնձոր, խնձորախոտ, խնձորաչիր, խնձորահոտ, խնձորակ
Մատենագիտություն
Ղափ. ՀԼՊ 112-113; Ջահ. ՀԼՊ 426
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՉԵԼ (խնջել «խնչել, քիթը մաքրել») «խորդալ (խոզի մասին)»
Բնաձայն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՈՒԼ (կտր. խից-) «խցանել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khi-n-)
*(s)kel-(-t/d)- «կտրել, անջատել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σχάω «կտրել, անջատել, դադարեցնել»
հ. իռլ. skeina «թեթեւ վիրավորել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՉԽՆՉԵԼ «խրխնջալ»
Բնաձայն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՋՈՅՔ(-Ք) ((խնճոյ(-ք)), -ի, -ից) «ուրախության սեղան, հանդիսավոր հացկերույթ, խրախճանք, հանդիսականների բազմություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khendh- «խնդալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khendhi-o-)
Աբաեւը (Абаев, ИЭСОЯ 265) եւ Հ. Բեյլին (Bailey, DKS 483) համեմատում են օս. xyncyn «հյուրասիրել, պատվել» բայի հետ՝ համարելով իրանական փոխառություն, բայց նրանց անծանոթ է հայ-իրանական *k(h)endh- «խնդալ» զուգաբանությունը (տե՛ս խինդ)։ Աբաեւը խնջոյ-ք-ը բխեցնում է ալաներենից։ Օսերեն բայը Աբաեւը համարում է նույնական xyncyn «հաշվել, համարել» բայի հետ, իսկ Բեյլին աղբյուր է համարում *haik-/*hik- «հագեցնել, կշտացնել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնճոյական, բազմախնճոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խինդ, խինձ (խնձիղ)
մ. պ. xandītan
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 131
Տե՛ս նաեւ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՏՈՒԶ «կուղբ, ջրշուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qunduz
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՇԽԹԵԼ «սփոփել, հոգալ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
բաղադրյալ կազմություն՝ խշ-(ել) եւ խթել (խթի)
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՇԿԻԼ «չորանալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xušk
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381-382