Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Ընդհանուր՝ 11298 բառահոդված
🔒 Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 44, սյունակ 1 Էջ 44
ԱՄԲՈՎՏ «տեղատվություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἄμπωτις
Մատենագիտություն
H. AG 340; Աճ. ՀԱԲ 152
Էջ 44, սյունակ 1 Էջ 44
ԱՄԵԹ «հաստատուն, կայուն, փորձառու, բերրի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *omo- «եռանդով հարձակվել, ամուր կանգնել, ամրացնել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *omo- «եռանդով հարձակվել, ամուր կանգնել, ամրացնել» (հմմտ. հ. հնդկ. ámatra- «ամուր») արմատի հետ։ Քիչ հավանական է Գ. Ղափանցյանի ենթադրությունը ավ. maētha «տատանվող, անհաստատ» բառի՝ ժխտական լինելու մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեթագոյն, ամեթանալ, ամեթութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ámatra-
«ամուր»
Էջ 44, սյունակ 1 Էջ 44
ԱՄԵԹՈՎՍ (ամեթիւստոս, ամեթոս, ամեթիստրոն, ամթիստրոն) «մեղեսիկ, սուտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀμέθυστος
Մատենագիտություն
H. AG 340; Աճ. ՀԱԲ 152-153
Էջ 44, սյունակ 1 Էջ 44
ԱՄԵՀԻ -եաց (ամահի) «անզուսպ, կատաղի, անկիրթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բուն աղբիւրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեհամուղ, ամեհաբար, ամեհութիւն, ամահութիւն
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՂՆԵԼ (բբ) (բհ` ամեղելել) «ուրանալ, ժխտել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- (անմիջական նախաձեւ՝ *n-mel) հին ժխտական կազմութիւն
հին ժխտական կազմութիւն` մեղ- արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նոր հայերեն
ամնեղ
նոր հայերեն
չմեղ
նոր հայերեն
չմեղել
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՍՏ «անտեղյակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *med- «չափել, կշռադատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-med-to) *n ժխտական նախամասնիկով
*d>t *tt ստ անցումով (*med- > հայ. միտ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեստութիւն
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՆ I (-ի, -ից) (ամենի, ամենից, ուշ` ամինո ձեւերով) «բոլոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «մեկ, միասին, հետ» (անմիջական նախաձեւ՝ *smto-) -ն ածանցով
որպէս գերադրականի մասնիկ` ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում եւ այլն, գոյականների հետ «ամենից աւելի ունեցող» իմաստով` ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր եւ այլն: (ա-մէն-` սխալ գրութեամբ)` ամենիմաստ, ամենողորմ եւ այլն (ուշ` ամենի-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամենայն, ամենագետ, ամենաբժիշկ, ամենազատ, ամենաբար, ամենացոյց, ամենաշնորհող, ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում, ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր, ամենիմաստ, ամենողորմ, ամենեքեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
samá
«մեկը»
հուն.
άμο-
«միասին»
գոթ.
sums
«մեկը»
Մատենագիտություն
H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՆ II «ստույգ, ճշմարիտ, այն, այսպես թող լինի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άμην
փոխատու լեզու՝ եբր. āmēn
Մատենագիտություն
H. AG 340; Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻԱՍ (մենիաս) «մի տեսակ խաղող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ.
փոխատու լեզու՝ հուն. Αμένας «տեղանուն»
տեղանունից
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻԿ «մի տարեկան արու ուլ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ