Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 115, սյունակ 1
ԲԱՂԹ
«?»
Ստուգաբանություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 399) հնարավոր է համարում նույնացնել բաթ բառի հետ: Բայց հմմտ. բաղտի «չարաբախտ, վատ, գէշ»:
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 399
Էջ 115, սյունակ 1
ԲԱՂՁ
(-ի, -ից)
«իղձ, փափագ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhelg'h)
եթե Պետերսոնը (Ar. u Arm. Stud., 128) ճիշտ է համեմատում օս. bālun «ցանկանալ, ձգտել» ու լիտվ. balvas «նուէր» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *bhel- արմատը (*bhelg'h > բաղձ)։ իրանագետ Աբաեւը հակված է օսական ձեւը հանգեցնելու հնդեւրոպական *vel- «ցանկանալ» արմատին՝ ենթադրելով իրան. v>ou. b անսովոր անցում (v-ի ուժեղացում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղձանալ,
բաղձանք,
բաղձալի,
բազմաբաղձ,
բազմաբաղձիկ,
երեքբաղձեան,
մեծաբաղձ
Նոր՝
հայրենաբաղձութիւն
հայրենաբաղձութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
bālun «ցանկանալ, ձգտել»
լիտվ.
balvas «նուէր»
Մատենագիտություն
Ar. u Arm. Stud. 128;
Աբաեւ, ИЭСОЯ 248
Էջ 115, սյունակ 1
ԲԱՂՏԻ
«չարաբախտ, վատ»
Անստույգ (թերեւս)
կապ ունի բաղթ բառի հետ: Հմմտ. նաեւ բախտ, որ գրվում է նաեւ բաղդ (տեքստային իմաստի այլ մեկնությամբ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բախտ (որ գրվում է նաեւ բաղդ)
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՅ
-ի
«որջ, արջի ձմեռային բուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել, լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhūā-t-(?))
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhūā-t-(?)` *bheu- «աճել, բարգավաճել, լինել» արմատից։ ըստ Աղայանի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայանալ,
բայոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
bōtr
հ. իռլ.
both «խրճիթ»
կիմր.
bod «բնական»
լիտվ.
bùtas «տուն, բնակարան»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116, 160
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՆԱԼ
բաց, -ի, -աց «բաց», (ի բաց, բաց ի), բացա- (նախածանց)
«բանալ, բաց անել, բացատրել, մեկնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«փայլել. լուսավորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-nā-, *bhā-sk-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhā-nā-, *bhā-sk-` *bhā- «փայլել. լուսավորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բացագույն,
բացատ,
բացաթեայ,
բացարձակ,
բացադիմի,
անբաց,
գլխիբաց,
երկբացիկ,
կիսաբաց,
մշտաբացիկ,
բացատրել,
բացատրութիւն,
բացասել,
բացակայել,
բացագանչութիւն,
բացառութիւն,
բացառապէս,
բացառիկ,
բացատրական,
բացիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
bā «փայլել»
ավ.
bānu «լույս, շող»
հուն.
φαίνω «լուսավորել, բաց անել, ցույց տալ»
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆԳՆ
(բանկն)
«առասպել, հեքիաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խօսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōn-ō-, *bh-en-)
հայ - գերմանական զուգաբանութիւն ըստ կազմութեան. բուն *bhā- ձեւից են հայ. բայ, բան, բառ, բամ, լատ. fabula «լուր, ասելոյթ, զրոյց, պատմուածք, աւանդութիւն, հեքիաթ, առակ, հնարանք», *bh-en- ձեւից՝ հ. հնդկ. bhāṇati «խօսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանկնարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. v. germ.
bannan «հրամայել, կարգադրել, օրէնքից դուրս յայտարարել»
h. angl.
bannan «դատի կանչել, հրամայել»
h. isl.
banna «արգելել»
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՁԱՌ
«ինչ-որ նիւթ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *bheng'h-
«խիտ, գէր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhng'h-)
Անստոյգ բառ (*բանձ +առ?): Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *bheng'h-, *bhng'h- «խիտ, գէր» արմատի հետ
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՈՒԿԱՆ
«պալատական տիկիններ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. bānūkān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 408
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՊՕՏ
(բօնպօտին, բօնբօն)
«պասպայիճ, բազմոտիկ (բոյս)»
Անստույգ (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. polypodium
(թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ ֆր. polypode
(թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ անգլ. polypody
(թերեւս)
լատ. polypodium-ի (ֆր. polypode, անգլ. polypody) հետ կապուած աղաւաղուած ինչ-որ ձեւ
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՋԱՐ
(-ոյ, ուլ՝ -ի, -ից, -աց)
«կանաչեղէն, ուտելի խոտաբոյս (ուլ՝ ձկնդեղ, բազուկ)»
Անստույգ
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» արմատի հետ: Թրք. panjar, վրաց. banjar եւ այլ նման բառերը Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 409) համարում է հայերենից փոխառյալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանջարիկ,
բանջարեղեն,
բանջարաճաշակ,
բանջարակեր,
բանջարաճաշակութիւն,
բանջարանոց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 409
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։