Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«պար» որոնման արդյունք՝ 652 բառահոդված · Էջ 35 / 66
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՅԼ -ոյ (ձոյղ, ձիւլ) «ձույլ, միաձույլ, ձուլվածք, զանգված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heu-lo-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձուլել, ձուղել, ձիւլել, ձօղել, ձուլիչ, ձուլած, ձուլածոյ, ոսկեձոյլ, բոլորաձոյլ, միաձոյլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձեւ
հուն. chéō «լցնել, թափել»
հ. շվեդ. giuta «ձուլակաղապար»
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂ «երկաթե ձող, երկաթե ասեղ»
Փոխառություն (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, որտեղից նաեւ վրաց. čali «ճաղ, ցից»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 178) համարում է վրացերենից, բայց čali-ն համապարթեւական չէ, եւ փոխառությունն իրանական աղբյուրից ավելի հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղել, ճաղն, ճաղաշար, ճաղապատ, ճաղտել, ճաղում, ճաղմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. čali «ճաղ, ցից»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԲՐՈՒԿ (նոր՝ ճամպրուկ) «պարկ, ճամպրուկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառութիւն՝ թերեւս իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
ՃԱՆԱՊԱՐՀ (-ի, -աց) «ճանապարհ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական čana-parh (a)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ čana-parh (a) < *čarana-parh(a)-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճանապարհորդ, ճանապարհորդել, ճանապարհագնաց, ճանապարհակից, ճանապարհացոյց, անճանապարհ, դիւրաճանապարհ, երկնաճանապարհորդ, զուգաճանապարհութիւն, շուրջճանապարհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. čar- «գնալ, շրջել»
ավ. parθ «գետանց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 183; Ջահ. ՀԼՊ 532
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
ՃԱՆԴԱՆ (ճանդալ, չանդան) «սանդալ (բույս), սանդալենի»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ պ. čandān (հավանաբար)
ճ-ն ցոյց է տալիս, որ փոխառութիւնն աւելի վաղ է կատարուել, հաւանաբար միջին շրջանում, իսկ չանդան ձեւը աւելի ուշ՝ նոր պարսկերէնից
Մատենագիտություն
H. AG 187; Աճ. ՀԱԲ 183
Էջ 489, սյունակ 1 Էջ 489
ՃԱՆՃ (ճանջ), -ի, -ից, ուջ` նաեւ -ոյ «ճանճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մեզր. čanji (čandi)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճանճիկ, ճանճահանած, ճանճեհան, ճանճիռն, ճանճոց, ճանճաճերմակ, ճանճկեն, շանաճանճ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184-185
Էջ 489, սյունակ 1 Էջ 489
ՃԱՊԱՂ II «ճանապարհ»
Ստուգաբանություն
Կապ ունի՞ ճապաղ «տարածված, ծավալված» արմատի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 492, սյունակ 1 Էջ 492
ՃԵՊ (-ո, -ի-ա) «շտապում, աճապարանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *čap
հմմտ. մ. պ. čapuk (> հայ. ճապուկ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճեպել, ճեպեցուցանել, ճեպընթաց, հապճեպ, հապճեպել, արագաճեպ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197; Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 493, սյունակ 1 Էջ 493
ՃԻՏ «վիզ, պարանոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. jīd
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 202
Էջ 494, սյունակ 1 Էջ 494
ՃԿՈՒՌ -ու, -ով «կացին, տապար»
Ծագումն անհայտ է
Նման է սակուր բառին, բայց ինչպիսի՞ն է փոխյարաբերութիւնը։
Տե՛ս նաեւ