Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 545 բառահոդված (էջ 35/55)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՎ (-ոյ, այլեւ` -ուց) «հով, հովանի, քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou- *p(h)u-)
արմատից. հմմտ. հայ. հեւալ, հոգ, հոգի, փուք, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հովանալ, հովանի, հովանաւոր, հովանոց, հովասուն, հովահար, քաջահով, զով, զովանալ, զովացութիւն, զովամարմին, հովեկ, հովհար, հովանոցաձեւ, զովաշունչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հեւալ
հայ.
հոգ
հայ.
հոգի
հայ.
փուք
հայ.
փչել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 115-116
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՂԻԿ «ուղի, ճանապարհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս ուղի բառի բարբառային ձեւ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հուղկահար, հուղկահարու, հուղկահարություն
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՍԿ «ամենավերջին, ամենահետին, ամենից, ամենա-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pos- «անմիջապես, մոտ, հետեւում, հետո» (անմիջական նախաձեւ՝ *post-uo- կամ *post-ko-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post
«հետո»
հ. հնդկ.
paščāt
«հետո, արեւմտյան, ուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125; Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՈՒՐՊ (հուրփ) «սպիտակ մանանեխի հունդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն hārr «կծու»
կա հարր (տե՛ս), բայց նշանակում է «կծու»։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՄՈՒՆԿ «գորտնուկ (բույս)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. ranunculus «հայացված»
հայերենին հարմարեցված՝ «հայացված»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Էջ 471, սյունակ 1 Էջ 471
ՀՐԵԼ «հրել, մղել, մերժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pēr- «խփել»
հմմտ. լատ. premo «սեղմել, հրել, ճնշել», ռուս. переть (пру) «մղել, հրել, ճնշել, սեղմել, խցկվել»), այլեւ հայ. հարկանեմ (կատ. հարի), հարումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
premo
«սեղմել, հրել, ճնշել»
ռուս.
переть (пру)
«մղել, հրել, ճնշել, սեղմել, խցկվել»
հայ.
հարկանեմ
կատ. հարի, հարումն
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՐՇԱԿ (հարշակ, արշուկ) «մի բույս՝ ձվաղ (՞)» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. harš «hiršaq»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 136
Էջ 481, սյունակ 1 Էջ 481
ՂԵՂ «հարաւ, հակառակեցաւ, դառնացաւ»
Ստուգաբանություն ()
Ղեղհարաւ «հակառակեցաւ, դառնացաւ» բառահոդվածի աղավաղված ձեւն է.
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 196 եւ 400
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՀ (ճախ) «հարմար, պատշաճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճահել, ճահաւոր, ճահանոց, անճահ, նոճիաճահ
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱԳ (ճեղագ, ճագագ, ճարգագ) «մացառապատ անտառ, մացառուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից նաեւ վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»։ Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 178) նախնական է համարում կովկասյան ձեւերը, բայց որոնց ձեւը (-ak-ով) ակնհայտորեն իրանական է, եւ կան քրդական համապատասխան ձեւեր։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čalaki
«գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178