Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 35 / 190
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԴԻ
(գօդի, գոթի)
««քոբոտ, ուրուկ» (բրբ. «թոյլ», «ծոյլ», «տկար»)»
Ծագումն անհայտ է
Նմանությունը թյուրք. qotur «քոբ, քոբոտություն» բառի հետ պետք է համարել պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոդություն,
գոդենոց,
գոդատուն,
գոդետուն,
գոդեստան
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԶՐՈՒՄ
(գոբոզեն, գոռոզեն, գոբզեն, գոբոզմն)
«կատակ, կատակերգություն»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Աճառյանը ( ՀԱԲ 1, 571) նշում է նմանությունը գոռոզեն ձեւի հետ, բայց սրա տարբերակ գոռոզեն-ը բերում է առանձին՝ «կտակ» սխալագրությամբ: Ընդհակառակն, Ամալյանը (ԲՀ 69, 357) չի նշում գոռոզեն-ի՝ գոզրում-ի հետ ունեցած կապը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոզրումական
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 571;
ԲՀ 357
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՀ
«գոհ, գոհունակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *duš-gōh
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական ծագման վկայություն պետք է համարել դժգոհ ձեւը, որ հավանաբար բուն իրանական կազմություն է (*duš-gōh °)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոհանալ,
գոհություն,
գոհագողություն,
դժգոհ,
դժգոհիլ
Նոր՝
գոհունակ, գոհունակություն, գոհացուցիչ, ինքնագոհ
գոհունակ, գոհունակություն, գոհացուցիչ, ինքնագոհ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 358
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂ
-ոյ
««գող» (գող- «անհետացում, ջնջում, գրավում, զավթում»°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պոկել, շորթել, թալանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) կապում է զատել «ծածկել» ու գոդել «ծածկել, թաքցնել» ձեւերի հետ եւ բխեցնում *uel- «խաբել» արմատից, որ քիչ հավանական է, թեեւ այն ընդունում է նաեւ Զոլտան (Solta, DAKIS 452)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողակից,
գողություն,
գողունի,
գողանք,
գողացիկ,
գողուղի,
գողումն,
գաղտագողի,
զրգողել,
մարդագող,
գողախեժ,
գողախիժաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vellō «պոկել, քանդել»
գոթ.
wilwan «թալանել»
գոթ.
vulwa «գողություն, թալան»
խեթ.
ualh «խփել, զարկել, կռվել, հաղթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573;
Solta, DAKIS 452
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂՏՐ
«փափուկ, քնքուշ, դուրեկան, ախորժելի, լույծ, հեղուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d-ur-)
«փափուկ» իմաստային անցումով. «լույծ, հեղուկ» իմաստի համար հմմտ. նույն արմատից ռուս. вал «կոհակ, ալիք» տիպի իմաստները. հնարավոր է բաղարկություն քաղցր բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողտրիկ,
գողտրաբարբառ,
գողտրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вал «կոհակ, ալիք»
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅԻԲՈՒԱԿ
(գոյիբուսակ)
«հնդկական մի խունկ»
Փոխառություն
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
bōyāk «բուրավետ, հոտավետ»
Էջ 168, սյունակ 1
*ԳՈՆԵԼ
(հրամայականը՝ գոնեա (գոնեայ, գոնե))
«գոնե, գեթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uos-ne)
*-ne- ածանցով
գոմ-ի հետ միասին (տե՛ս գո-) ծագում է *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» բայից՝ *-ne- ածանցով (՞) *uos-ne > գոնե- (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՆՁ
(գունձ, գունճ)
«խեղանդամ, հաշմանդամ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պ. gunj
(թերեւս)
«սապատավոր»
թերեւս իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. պ. gunj «սապատավոր» (՞)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 579) սրա հետ միացնում է քրդ. գոնջ(ո) «մեծ, խոշոր» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոնձանալ,
գոնճանալ,
գոնձութիւն
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 579)
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՌ
II
«խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ սողդ. vure (γwrk)
(թերեւս)
«խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ,
գոռական,
գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
garkha «ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ.
geura
հ. հնդկ.
gurú «ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
ՀԱԲ 580-581
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՐԳ
«գորգ, խալի»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
Աղբյուր՝ խեթ. kurka
(քիչ հավանական է)
«ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ,
գորգագործարան,
գորգավաճառ,
ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։