Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՌ
(-ոյ)
«իշամեղու, արու մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բզզալ, ղղզալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor- (+-ն))
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- (+-ն) *bher- «բզզալ, ղղզալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոռեղ,
բոռեխ,
բոռեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bam-bhara
«մեղու»
հ. հնդկ.
bambharali
«ճանճ»
հուն.
πεμ-φρη-δών
«բոռ, իշամեղու»
սերբախորվ.
bümber
«բոռ, իշամեղու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 472-473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՍՈՐ
-այ
«արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. βοσόρ
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. bāsərā
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ,
բոսորած,
բոսորակայլակ,
բոսորային,
բոսորատիպ,
բոսորերանգեան,
բոսորագեղ,
բոսորագոյն,
բոսորաներկ,
բոսորավառ,
բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՎ
-ոյ, ու, ուզ` -է, -աց
«հնոց, քուրայ, բուրվառ, ձուլում, մետաղահալում, մետաղահանք, (փխբ.) փորձ, քննութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhē/bhō-
«տաքացնել, բովել, խորովել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhō-th-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhō-th-` *bhē/bhō- «տաքացնել, բովել, խորովել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բովել,
բովերէլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ
bāen
«շոգեխաշել, խորովել»
հ. վ. գ
bähen
«շոգեխաշել, խորովել»
հուն.
φώφω
«խորովել, տապակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՐ
«բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
Փոխառության աղբյուր՝ սողդ. βr'wk'
(թերեւս)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ,
բորոտութիւն,
բորոտիլ,
բորոտանալ,
բորութիւն,
քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhárvati
«կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ.
բիր
հուն.
*φάρω
«ճեղքել, մանրել»
լատ.
forō
«ծակել»
լատ.
feriō
«խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ.
berrt
«սրորել»
իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԲ
«այրում, բորբոքում, եռում, եռանդ. հորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«հուզվել, բորբոքվել, եռալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bho-bhro-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորբոք,
բորբոքել,
բորբոքախառն,
խաւարաբորբ,
յորդաբորբ,
լուսաբորբ,
հրաբորբոք,
կայծակնաբորբոք,
ջահաբորբոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhrati
«շարժվում է, ցնցվում է թայտում է»
լատ.
ferveo
«եռալ, եփել»
հայ.
բուռն
«սաստիկ»
թերեւս նաեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԵՆԻ
(-ի, -ից)
(բորեան, բորայ, բորէ)
«բորենի, մարդագայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«փայլուն, թխասպույր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
+ենի ածանց
*-n-ով կազմության համար (հայերենում հետագայում ձեւափոխված)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhalla-
հ. վ. գերմ.
bero
«արջ»
ավ.
bawri
«կուղբ, ջրշուն»
լիտվ.
beras
«աշխետ, շագատ»
ավ.
bawraini
«կուղբ, կղբային»
հուն.
φρύνη, φρύνος
«խլուրդ, գորտ»
լատ.
fibrinus
«կղբային»
հ. վ. գերմ.
brun
«շագանակագույն»
պրուս.
brunse
«մի տեսակ ձուկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՑ
(-ոյ)
«բոց, ուժեղ լույս, տաքություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhok-
«բոցավառվել, վառել, այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhok-so-)
Հայ-իտալյան զուգաբանություն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոցագոյն,
բոցադէզ,
բոցալեզու,
բոցախառն,
բոցաճաճանչ,
բոցանշան,
բոցաշունչ,
բոցեղէն,
բազմաբոց,
անբոց,
հրաբոց,
բոցավառ,
բոցարծարծ,
բոցաշատ,
բոցափայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
focus
«օջախ, կրակարան, տաքություն, կրակ, բոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 162;
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԹ
I
«հաստ, գուլ, ոչ սուր, թավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhau-, *bhu-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բթել,
բթագույն,
բթահայեաց,
բթութիւն,
բութան-կյուն
Նոր՝
բթանալ, բթամիտ
բթանալ, բթամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
confuto
«խառնել»
գոթ.
baus
«խուլ. համր»
դան.
but
«բթացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 479;
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԽ
(ուշ՝ բուղխ)
«բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել,
բղխիչ,
բղխումն,
ջրաբուխ,
մշտաբուխ,
հանապազաբուխ,
հրաբուխ,
ծաղկաբուխ,
կրկնաբուխ,
յանկարծաբուխ,
յորդաբուխ,
լուսաբուխ,
գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
buhil
«բլուր»
հ. իռլ.
bōla
«ելունդ, կուտք»
<*buhlōn
Տե՛ս նաեւ
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԽՏԱԿ
«մի ծաղիկ՝ կարմնտուկ, կոտնուկ»
(բուս.)
Ծագումն անհայտ է
Փոխառություն իրանական աղբյուրի՞ց։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։