Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 653 բառահոդված (էջ 35/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԾԱՆՔ «կանացի մի զարդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա *geng'- (*geng-) «գունդ» բառի ոչ ռնգային ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածնել
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱՒԻԼ «քաջվարդ, խաչափայտ (բույս)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gāu- «ուրախանալ»
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ -իլ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *gāu- «ուրախանալ» արմատից: հմմտ. քոխ. Ա kāwälte «գեղեցիկ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
քոխ. Ա
kāwälte
«գեղեցիկ»
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՄԱՍ(Ի) (կաղամադի, կաղամահի) «բարդի դողդոջուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտերեն
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 492) համարում է փոխառություն ուրարտերենից (խալդերենից), բայց հմմտ. թրակ. (էդոնների ցեղում) kalamín-dar «սոսի, չինարի» (dar «ծառ»):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 492
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂԻՆՁ «ճարպածառ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք կաղանչանն բուսանվան հետ։
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂԿԱՆՁԵԼ «կաղկանձել, վնգստալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gal- «կանչել, ճչալ» ունի նաեւ *glag- ձեւը
Կրկնավոր կազմություն՝ կազմված արմատի վերջի բաղաձայնական տարնմանությամբ եւ ուշ՝ կաղ- եւ կանձ (տե՛ս) արմատների բարդությամբ։ Առաջինը հազիվ թե գա հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատից, որն ունի նաեւ *glag- ձեւը։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 496) բուն արմատական ձեւն է համարում կանձ-ը, որ, ըստ նրա, հանդես է գալիս կնճաձայն բառի մեջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղկանձողական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Տե՛ս նաեւ
Էջ 378, սյունակ 1 Էջ 378
ԿԱՄԱՐ II (-ի, -աց) «շենքի կամար»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամարանի, կամարակապ, կամարաձեւ, կամարակից, կամարապատ, կամարազարդ, լուսակամար, միջակամար, երկնակամար, կամարաշէն
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆՃՈՒԽ (կանջուխ), -ոյ «գավազան, ցուպ, ձող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» (անմիջական նախաձեւ՝ *gngio-) *gngio- > կանճ-
Հնարավո՞ր է արդյոք ծագումը հնդեւրոպական *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» արմատից՝ *gngio- > կանճ-, ընդ որում -ոյխ/-ուխ-ի համար ենթադրելի է սկզբնական -ող/-ուղ ձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλος
«կլոր, գնդաձեւ»
հուն.
γογγύλις
«շաղգամ»
լիտվ.
gungul-s
«գունդ»
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՊ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց) «կապ, վանն, կախարդանք, տտիպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kap-) հնարավոր տարբերակիչ
հնդեւրոպական` *ghabh- «բռնել, վերցնել» արմատի (կա նաեւ *gabh-) հնարավոր տարբերակիչ` *kap- համիմաստ արմատի կողքին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապել, կապակցել, կապանք, կապարան, կապանարան, կապան, կապակոշի, կապակոտոր, բազմակապ, երկաթակապ, բադակապ, լեզուակապ, ծնկակապ, շաղկապել, շղթայակապ, կամարակապ, հոյակապ, կապնդեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
habēnā
«փոկ, սանձ» habeō «պահել»
գալլոռոմ.
*gabella
«խուրձ, փայտերի կապոց»
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՊԻԿ (-ի, -աց) «կապիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kapīk
փոխատու լեզու՝ պ. kabī
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիակապիկ, կապկական, կապկամարդ, կապկանման, կապկություն
Մատենագիտություն
H. AG 525; Աճ. ՀԱԲ 525
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՈՒԼ (կասել, այլեւ կալսել՝ կալ-ի ազդեցութեամբ) «մանրել, մանրացնել, ջարդել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. kasu «փոքր, չնչին»
փոխատու լեզու՝ պ. kāstān «փոքրացնել, նուազեցնել, պակասեցնել»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։ Կասկածելի են համարում Հիւբշմանը (AG 12) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 532):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասիչ, անկաս, դիւրակաս
Մատենագիտություն
AG 12; Աճ. ՀԱԲ 532
Տե՛ս նաեւ