Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված · Էջ 35 / 100
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՄՈՒԶ «կուժկոտրուկ, ադոնիս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ փյունիկ. Tammuz «դիցանուն»
նոր ժամանակներում հարմարեցված է Tammuz փյունիկյան դիցանունից որպես Adonis անվան համապատասխանություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՆԱԳ «երկաթի անագապատ թիթեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. tanaga
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149-150
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՐԱԽ (-ոյ, -ի, -աց) «թարախ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tor-o- «անմաքուր հեղուկ, աղբ, ապականել» (անմիջական նախաձեւ՝ *s-ter-) -ախ ածանցով
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 158) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թարախիլ, թարախալից, թարախածոր, թարախածոծ
Նոր՝
թարախակալել, թարախակալում, թարախահոտ, թարախային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. star «կեղտոտուել»
նորվ. stor «փտում, նեխում»
հայ. թրիք
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1031; Աճ. ՀԱԲ 158
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՐՓ (թարբ) «թարփ, ձկնորսական կողով, ուռկան, վանդակաձեւ հյուսվածք, վանդակապատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tuer- «բռնել, ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trp(h)-) *u-ի կորստով
հայ-հունական զուգաբանություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τάρπη «մեծ կողով»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 162
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՐՔԱՇ «կապարճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. tarkaš (tirkaš)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 163
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒ I (ուղ. -ի, -ից, -ու, -ուց) «թանձր, խիտ, մազոտ, բրդոտ, խուլ շնչեղ (հնչյուն)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *touo-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաւանալ, թաւարծի, թաւուտ, թաւագէս, թաւամազ, թաւայսան, թաւամայրի, բաղդատել, բաւթել, թաւիշ, թաւշանման, թաւշեայ, թաւշապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tavīti «ուժեղ է, հզոր է»
ավ. tav- «կարողանալ»
հուն. ταΰς «մեծ, շատ» (Հեսիքիոս)
լատ. *toveō «լցնել, խցկել»
հայ. թիւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 163
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒԱԼ (թապալ) (թապալ) «թավալում, գլորում, տապալում, թավալված, մի կողմ ընկած, տապալված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tap- «սեղմել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաւալիլ, թաւալ(ա)գլոր, թաւալոց, հողաթաւալ, տղմաթաւալ, գետնաթաւալ, գլորաթաւալ, դի(ա)թաւալ, երկրաթաւալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ταπεινός «ցած, ընկած, ստորին»
հ. խլ. pefga «սեղմել»
հ. խլ. pofi «թաղիք»
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒԼԻ «նարդի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. tavli (tavla)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 164
Տե՛ս նաեւ
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՔ-Չ-ԻԼ (թագ-չ-իլ) «թաքնվել, ծածկվել, պահվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, խոյանալ, նետվել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ptā-k-)
արմատից։ (հայ-հունական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաքուն, թաքթաքուն, թաքնուլ, թաքնի, թաքնաբար, թաքուստ, թաքստոց, միաթաքուն, քննաթագոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πτήσσω «վախեցնել, վախից թաքնվել» (<*πτακιω)
դոր. πτασσω «վախեցնել, վախից թաքնվել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 826; Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵԿՆ (հին *թէկն), -ան, -ունք, -անց «մեջք, թիկունք, կռնակ, հետնակողմ, հետնի կողմ, օգնութիւն (փխբ.)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teigu- «ուս, թեւ, ազդր (°)» (անմիջական նախաձեւ՝ *toigu-no-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիկնեղ, թիկնաւէտ, թիկնապահ, թիկն(ան)ոց, թիկնաթոռ, թիկնեթեկին, կիսաթիկնոց, միջնաթիկունք
Նոր՝
թեկնածու, թեկնածութիւն, թիկնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կելտ. *toibos «կողմ» ((հ. իռլ. tōeb, tab))
ռուս. стегно «ազդր, զիստ» ((°))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 170; Pok. IEW 1018