Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 800 բառահոդված (էջ 35/80)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԿԵԼ ««լկել, հալածել, քշել» (ԲՀ` «լկել կամ հալածել. կամ յար անդր առնել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
խոլել բայի սխալագրությունը: տե՛ս ԲՀ 380:
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՇԵՐ (-ի, -աց) (խոխեր, խոխեայ) «տիղմ, հոտած ցեխ, գարշելի բան, գերեզմանի մութ, անդունդ, վիհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխերական, խոխերիմաց
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՅՐ I (-ի, -ից) «բարձրաստիճան անձերի գլխարկ (թագ, փաթթոց եւ այլն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական xōδ
փոխատու լեզու՝ ավ. xaoδa-
փոխատու լեզու՝ հ. պ. xauda
փոխատու լեզու՝ պ. xōy
աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյրադիր, խոյրագործ, խոյրաբանդակ, խոյրակերպ, խոյրաբար
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՆՍՈՒՆԴ (ուղղելի՝ խոնսանդ՞) «ուրախ, գոհ (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. xōnsand
իրանական աղբյուրից
Էջ 343, սյունակ 1 Էջ 343
ԽՈՐ (-ոյ) «խոր, խորունկ, խոր տեղ, փոս, խորին, զորեղ, սաստիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kerd- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khoro-)
արմատից, որտեղից՝ հայ. քերել, քորել. մերձավոր իմաստների համար. հմմտ. հ. խլ. skar «քարթ, կտրվածք, անցք, ծակ», skor «քարթ, ճեղք», հ. սլավ. *červo «որովայն, փոր, արգանդ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորել, խորին, Խորին Ասորիք, խորամիջոց, խորաջուր, խորագույն, խորաձոր, խորագետ, խորամանկ, ծովախոր, խորագին, խորաթափանց, խորահմուտ, խորապես, խորաքանդակ, խորիմաստ, խորխորատ, խորխորիլ, խորխորշել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
skar
«քարթ, կտրվածք, անցք, ծակ»
հ. խլ.
skor
«քարթ, ճեղք»
հ. սլավ.
*červo
«որովայն, փոր, արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 344, սյունակ 1 Էջ 344
ԽՈՐԳ (-ոյ) «քուրձ, քուրձե հագուստ, քուրձե պարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. hurgā
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *xvary
Փոխառություն՝ ասոր. hurgā > մ. պ. *xvary (> հայ.՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորգահանդերձ, խորգազգաց, խորգեղէն
Մատենագիտություն
H. AG 161; Աճ. ՀԱԲ 407
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐՇ I -ի, -իւ, -ից «փոս, ծակ, խորութիւն, ծովածոց, անկիւն, զգեստի ծալք, երեսի կնճիռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-) *-s աճականով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *khor-s-` *(s)ker- «կտրել» արմատից, որտեղից՝ բերել, քորել, այլեւ, թերեւս, խոր. հմմտ. *-s աճականով՝ հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ., կիմր. corr «հիւծուած, բզուկային», բոխ. Ա kárst, Բ kārst «կտրել, անջատել, քայքայել», խեթ. korš «կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել». իմաստներով մօտ են՝ հ. իռլ. skard «քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ», skor «քարթ, ճեղք», հ. սլաւ. červo «որովայն, փոր, արգանդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորշակնեալ, խորշաբաղ, խորշխորշան, խորշեղէն, վեցախորշ, ծովախորշ, խորշոմ, խորշոմերես, խորշոմիլ, խորշիլ, անխորշ, խորշանք, խորշումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κορσοω
«խուզել»
մ. իռլ., կիմր.
corr
«հիւծուած, բզուկային»
բոխ. Ա
kárst
«կտրել, անջատել, քայքայել»
բոխ. Բ
kārst
«կտրել, անջատել, քայքայել»
խեթ.
korš
«կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել»
հ. իռլ.
skard
«քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ»
հ. իռլ.
skor
«քարթ, ճեղք»
հ. սլաւ.
červo
«որովայն, փոր, արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒՃԻԿ «սպանդ, հարմալ (բույս)» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 349, սյունակ 1 Էջ 349
ԽՈՒՄՐԱՅ «կարմիր քամի (հիւանդութիւն)» (բժշկ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. humra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՉԼԻԿ հգն. -եր ««խաղողի ուռ» (ողկույզներով եւ տերեւներով հանդերձ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թուրք. -lik «ածանց»
թուրքերենից փոխառված -lik ածանցով կազմություն: