Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐԾՔ
(-ից)
«կուրծք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gug'-ro-)
*-g' ածականով ձեւից
բայց բուն նախաձեւը չի ճշտուած։ հնչիւնապէս քիչ հաւանական են` 1) համեմատութիւնը ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-. հնարաւոր է ենթադրել առանց ռնգայինի եւ շնչեղ *d-ով ձեւ)։ 2) բխեցումը *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի *-g' ածականով ձեւից կազմուած *gug'-ro- նախաձեւից։ *geu-g'-ի համար` հմմտ. լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրծացաւութիւն,
կրծապահ,
կրծանոց,
կրծաբախ,
միջակուրծք,
կրծկալ,
կրծոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
грудь
«կուրծք»
<*grendh-
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Էջ 430, սյունակ 1
ԿՈՒՔ
««կքում, կքվելը, կռացում» (ԲՀ՝ «խոնարհք» կամ «կնիք»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-k-)
*-k ածականը մնում է առանձնակի
կան *gu-g-, *gu-g՛- ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կքել,
կքում
Էջ 430, սյունակ 1
ԿՈՓ
II
««պաշարում» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա հնդեւրոպական *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի հետ՝ *-ph ածականով
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՌՈՒՓ
(-ի, -աց)
«բռունցք, բռունցքի հարված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)ru-ph-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռփել,
կռփիչ,
կռփանք,
կռփահարել,
կռփահարութիւն,
կռփամարտիկ,
կռփակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γρυπος
«ուռուցիկ, արծվաքիթ»
*-p աճականով
հուն.
γρυποω
«ծռել»
շոտլ.-գաել.
groban
«բլրի գլուխ կամ ծայր»
*-b աճականով
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍԱՊԻԼ
«կծկվել, կուչ գալ (օձի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gud-)
+ -ապ հին վերջածանց
արմատից (+ -ապ հին վերջածանց)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
kyta
«սապատ, ուռած ծալք»
հ. վ. գ.
kauzen (= kauern)
«կծկվել, պպզել»
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՈՒՏԵԼ
«կծկվել, գալարված նստել (օձի մասին)»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gud-)
Կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ հավանաբար առկա է նաեւ կտուտիլ բայի մեջ, այսինքն՝ ծագում է հնդեւրոպական *gud- ձեւից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից։
Էջ 434, սյունակ 1
ԿՐ(Ի)ԱՅ
(կիրիայ, կիրայ)
«կրիայ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gūrati-)
*-ro վերջածանցով
որտեղից նաեւ` հայ. կուռն, կուր «տաշտ, նավակ»: Աճառյանը բխեցնում է անմիջապես հայ. կուր «տաշտ, նավակ» բառից` -(ե)այ ածանցով որպես «տաշտեայ» (՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրայակիր-ք,
վահանակրիայ,
վանակրիայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կուռն
հայ.
կուր
«տաշտ, նավակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397;
Աճառյանը (ՀԱԲ) 679
Էջ 436, սյունակ 1
ԿՐՈՒԿ(Ն)
(ն)
(ուշ՝ կրունկ(ն), -ան)
«կրունկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro-)
+-ուկն
արմատից. հմմտ. հայ. կուռն, կուր «տաշտ, նավակ», այլեւ՝ լիտվ. gurnas «կրունկ, կոճ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկրկել,
ընկրկիչ,
կրնկակոխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կուռն, կուր
«տաշտ, նավակ»
լիտվ.
gurnas
«կրունկ, կոճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 398-399
Տե՛ս նաեւ
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՃԱՐ
I
-ոյ
(բ. աճար)
«հաճար (հացաբույս)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ad-
«հաճար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ades/ados-)
*-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)
նախաձեւի *ad- արմատից՝ *-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)։ Կովկասյան մերձիմաստ ձեւերը, որոնք Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 15-16) կասկածով դիտում է որպես հայերենի աղբյուրը, պետք է համարել հայերենից փոխառված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
ador
«հաճար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՄ-
(հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-)
«միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ham-
փոխատու լեզու՝ իրանական han-
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել,
համաչափ,
համապայծառ,
համարձակ,
համբարձումն,
համբերել,
համբերութիւն,
համայն,
հանդէպ,
հանդիպիլ,
հանդիսակ,
հանուր,
հանրական,
ընդհանուր,
հոմերամ,
հոմազգի,
հոմասեռ,
հոմատոհմ,
հոմատեսակ,
հոմացել,
հոմահայր,
հոմիլ,
ամփոփ,
համազգեստ,
համակարծիք,
համակիր,
համապատասխան
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։