Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 384 բառահոդված (էջ 35/39)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 742, սյունակ 1 Էջ 742
ՑԱՂ (-ոյ) «ցող, շաղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցաղել, ցաղագին, ցաղալից, ցաղահար, ծանրացաղ, մանրացաղ, վերացաղել, ցօղաթուրմ, ցօղաթաթախ, ցօղաշար, ցօղապատ
Էջ 743, սյունակ 1 Էջ 743
ՑՆԾԱԼ «ցնծալ, ուրախանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skend(h)- «խնդալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skendio-)
եթե առանց *s-ի ձեւից է ծագում *khend > հայ. խնդոյ ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցնծութիւն, ցնծալից, ցնծալի
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒՂԵՂ (-ոյ, ուղ՝ -ի, -ից) (ուղիղ, ուղխղ) «ուղեղ, ծուծ, ոսկրածուծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seu- «հյութ» (անմիջական նախաձեւ՝ *seu-lo-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *seu-lo-` *seu- «հյութ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղղածուծ, ուղղալից, ուղղաբոյն, պարզուղեղ, ուղեղատապ, ողնուղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὕλη
«նստվածք»
լիտվ.
sulà
«ծառի հյութ, խեժ»
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌՃԱՆԱԼ «ուռճանալ»
Ստուգաբանություն ()
կապված է ուռ «ուռչել» արմատի հետ` -ճ աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռճազարդ, ուռճալի, ուռճալիր, ուռճալրանալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՐԱԽ (րախ) «ուրախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. urvāxman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրախանալ, ուրախութիւն, ուրախալից, ուրախամիտ, ուրախաբար, բազմուրախ, ուրախալի, կենսուրախ
Էջ 753, սյունակ 1 Էջ 753
ՈՒՐԱՆԱԼ «ուրանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *or- «խոսել, կանչել» ծիսական բառ
բաղարկվել է հ.-ե. *ar- «հրաժարվել, ժխտել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրացութիւն, ուրաստ, ուրալի, աստուածուրաց, երդմնուրաց, անուրանալի, ազգուրաց, հաւատուրաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀρά
«աղոթք, նզովք»
լատ.
ōrō
«աղոթել»
ռուս.
орать
«գոռալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 768, սյունակ 1 Էջ 768
ՓՈՒՇ (-ո) «փուշ, մի տեսակ երաժշտական խազ, մի տեսակ վերք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ` փշալից, փշեղեն, ժանտափուշ, սրափուշ, կառափուշ, ուղտափուշ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փշալից, փշեղեն, ժանտափուշ, սրափուշ, կառափուշ, ուղտափուշ
Էջ 771, սյունակ 1 Էջ 771
ՓՐՓՈՒՐ (-ո) «փրփուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pher- «ցանել, սփռել»
հ.-ե. արմատ՝ *sper- «ցանել, սփռել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փրփրել, փրփրաձին, եղեգնափրփուր, փրփրալից, փրփրուն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 774, սյունակ 1 Էջ 774
ՔԱՂՑՐ (-ցու, -ցունք, -ցունց, -ցուք) «քաղցր, անուշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dlk-u- «քաղցր» (անմիջական նախաձեւ՝ *dlk-s-k'u-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քաղցրանալ, քաղցրութիւն, քաղցրալից, քաղցրաբոյր, քաղցու, քաղցրալեզու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
dulcis
«քաղցր»
հուն.
γλυκύς
«քաղցր»
գոթ.
suts
«քաղցր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546-547
Էջ 776, սյունակ 1 Էջ 776
ՔԱՆՈՒՆ «մահճակալի կամ գահույքի սյուններ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ ասորական kanūnta
Կապված է կանոն (<հուն. κανων) բառի հետ, բայց, ըստ երեւույթին, փոխառվել է իրանական կամ ասորական աղբյուրից (հմմտ. ասոր. kanūnta)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552