Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 348 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆԶ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
ի-
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՏՈՒՆ ««ի ծիստանի» (ի ծխան) կամ ի խաշղանի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Տուն բաղադրիչով հոլովաձեւ՝ աղաւաղուած մեկնութիւններով
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՔՆ (-եան (ուշ՝ ընթ-)) «ինքը»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sue- «անդրադարձ դերանուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *s(e)ue-) քե-հիմքից
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական քե-հիմքից (*sue- (*s(e)ue- անդրադարձ դերանուն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն, ինքնին, ինքնեակ, ինքնեկ, ինքնանեղել, ինքնակալ, ինքնաբաղխ, ինքնակամ, ինքնիշխան, ընթնագիր, ընթնի
Նոր՝
ինքնագոհ, ինքնավարութիւն, ինքնավստահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. իւր «իր, յուր» (<*seuoro-)
հ. հնդկ. svá
ավ. hva «իր, յուր»
լատ. suus
ռուս. свой «իր, յուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 882
Տե՛ս նաեւ
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԱԲԱՐԿԻ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԽԱՆ (-ի, -աց) «իշխան, իշխող, տեր, պետ, կառավարիչ, զօրաւոր մարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբիւր *xšān(a) (ավելի քիչ հաւանական է)
Աղբյուր՝ պրթ. xšayant (xšynd) (ավելի քիչ հաւանական է) «իշխան»
Հաճախակի համեմատւում է խեթ. išha «տեր» բառի հետ, որ աւելի քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանական, իշխանաբար, իշխանութիւն, անիշխանութիւն, ինքնիշխան
Նոր՝
իշխանավայել, անիշխանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ. xšayant (xšynd) «իշխան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԽԵԼ «իշխել, տիրել, կարողանալ, համարձակվել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբիւր xši-
հմմտ. աւ. xša yati «իշխում է», այլեւ հայ. (<իրան.) իշխան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. xša yati «իշխում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246-247; Ջահ. ՀԼՊ 526
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԽՈՒՆ (շղուն) «խաւարծիլ (դեղին), գարձիլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. išxūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 247
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԿՈ(Յ) ««կատաղի» (իշկո(յ) վարունգ անուան մէջ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇՂԱՐ «գորշուկ, փորսուղ (կենդանի)»
Ծագումն անհայտ է
Հեղինակային նորաբանութիւն (Նորայր Բիւզանդացի)
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇՏՐՄՈՒՂ «զայլամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. ušturmury
Աղբյուր՝ պ. šuturmury
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 248