Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 347 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՏՐՈՆ «միջնադարյան իշխանական մի աստիճան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆրանս. patron < լատ. patronus «հովանավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 54
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐ (-ու) «շուրջ, շրջան, պար, խումբ, շարք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *pero-
Աղբյուր՝ իրանական *par-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *par- (< հնդեւրոպական *pero-)։- Bailey, DKS 232, 248. Ավելի վաղ վարկածները տարբեր անձերի կողմից Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 55) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաձեւ, պարանցիք, պարաւոր, պարս, պարսմայր, պարոյր, պար(ա)-, բարձրապարու, գեղապարել, անպար, խորհրդապար, կոծապար, ատրապար, ատրապարիկ, նորպարահանդես, պարասրահ, պարբերաբար, պարբերական, պարբերականություն, պարուհի
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 232, 248; Աճ. ՀԱԲ 55
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱԶԱՆԻԼ I (պարաշանիլ, պարզանիլ) «խորհել»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է պար(ա)- նախածանցով՝ զան- «կերպ, տեսակ» արմատից։
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆ (-ի, -աց) «պարան, չվան, երկարության մի չափ, որթատունկերի շարք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կազմված է պար արմատից՝ -ան վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանախաղաց, պարանախաղացութիւն, պարանմեջ, մագապարան, այգեպարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. պարանիլ «շրջվել, հետ դառնալ»
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆՈՑ (-ի, -աց) «վիզ, նեղուց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտվել, շրջվել»
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել»
Կազմված է պարանիլ «դառնալ, հետ դառնալ» բայի ներգործական պարանել «դարձնել, շուտ տալ, շրջել» (պահպանվել է միայն բարբառներում) բայի հիմքից՝ -ոց վերջածանցով։ իմաստային այդ հարաբերությունն է առկա նաեւ լատ. collum «պարանոց» (*kuel- «պտտվել, շրջվել» արմատից), այլեւ հայ. բուկ (<հ.-ե. *bheug- «ծռել») բառերում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանոցաբաղ, պարանոցատանջ, պարանոցուտ, մերկապարանոց, կարճապարանոց, գեղեցկապարանոց, լայնապարանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. collum «պարանոց»
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՇԱՆԻԼ ««խորհել» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՊ (-ոյ) «պարապություն, ազատ ժամանակ, դատարկ, ունայն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հաստատված)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարապել, պարապորդ, անպարապ
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՊԱՏԻԼ «ճապկտել, ճմկոտալ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս կրկնավոր պատկերավոր կազմություն
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՍ «սպիտակ պիսակ (ախտանշան)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. baras «բոր, բորոտություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՍՏԵԼ «թլպատել»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է պար- նախածանցով՝ (հ)ատել բայից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 57) նշում է այս ձեւը որպես հուն. περιτέμνω-ի պատճենում, բայց ուշադրություն չդարձնելով ԲՀ-ի ձեւին, վերականգնում է առաջին հերթին «մաքրել, սրբել» իմաստը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. περιτέμνω «պատճենում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 57