Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 345 / 454
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՆՉ
(-ոյ)
«շունչ, շնչառություն, հոգի, անձ, օդի շունչ, քամի»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն։ Պոկոռնին (Pok. 1, 632) բխեցնում է *k’uonk’ - նախաձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնչել,
շնչական,
շնչակեաց,
շնչաւոր,
շնչապահ,
միաշունչ,
համաշունչ,
անշունչ,
բոցաշունչ,
բռնաշունչ,
դառնաշունչ,
խստաշունչ,
հողմաշունչ,
հրաշունչ,
մահաշունչ,
յորդաշունչ
Նոր՝
շնչառություն, շնչահեղձ, շնչարգելություն, մեղմաշունչ, ներշնչանք, ներշնչում
շնչառություն, շնչահեղձ, շնչարգելություն, մեղմաշունչ, ներշնչանք, ներշնչում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535;
Pok. 632
Էջ 594, սյունակ 1
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՇՏ
I
«տարակուսող, երկբայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skeu-
«ուշադրություն դարձնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *skeu- «ուշադրություն դարձնել» արմատի հետ, որից, թերեւս շուար (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անշուշտ,
արեւիշուշտ,
շուշտել,
շուշտիկ,
շուշտակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՈՏ
(բ.՝ «փետրվարին հայտնվող դեւ»)
(շուատ)
«փետրվար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. šubāt < ասոր. šəbāt
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537-538
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՐԹՆ
(-ան, -ունք)
«շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-)
«կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu-
«պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ,
շրթնաշղթայ,
միաշուրթն,
խորաշուրթն,
պղծաշուրթն,
զուգաշուրթն,
թիւրաշուրթն,
մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՐՋ
«շուրջ, բոլորտիք, շրջան, պտույտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«շրջել, ծռել»
*-k/gh- աճականների քմայնացմամբ (*-ki-, *-ghi-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu-
սահող ձայնդարձով
թերեւս այն արմատի սահող ձայնդարձով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրջել,
շրջշրջել,
շրջան,
շրջանակ,
շրջանակել,
շրջանկեալ,
շրջանակի,
շրջեալ,
յեղաշրջել,
շրջակի,
շուրջանակի,
շուրջառ,
շուրջտեսանելիք,
խելաշուրջ,
գաղտաշուրջ,
դժվարաշուրջ,
դիւրաշուրջ,
շուրջկալ,
շուրջպար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
virum «շուրջ(ը)»
ռուս.
круг «շրջան»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՓԵԼ
(շուփ)
«շփել, տրորել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup-
«շոշափել, շփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhupt-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփշփել,
շփումն,
ամպաշուփ,
ոտնաշուփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
щупать «շոշափել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՔ
(-ոյ, -ի)
«շվաք, ստվեր, ծածկոց, հովանի, շուք, շքեղութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'uoko-)
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքալ,
շքեղ,
շքադիր,
շքեղազարդ,
շքեղաշուք,
մեծաշուք,
անշուք,
բարեշուք,
չարաշուք,
սքանչելաշուք,
գեղաշուք,
գեղեցկաշուք,
բազմաշուք,
շքախումբ,
շքամուտք,
շքանշան,
շքեղափայլ,
շքերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
scati- «լուսավորում է, փայլում է, վառվում է»
հ. հնդկ.
çukra-, çukla- «լուսավոր, սպիտակ, մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՊԵՏ
(շշպետ)
«հովիվ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *šupat
Աղբյուր՝ հին fšupati
fšupana ձեւից է šuban, որից էլ թրք. çoban, չոբան:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
çoban «չոբան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 596, սյունակ 1
ՇՊՈՌՆԵԼ
«հրել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *skeub-
«նետել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhub-)
նույնը բ. շպրտել բայի հետ, որոնց համար կարելի է ենթադրել շուպ- արմատ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։