Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված
· Էջ 344 / 919
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԱՓԻԼԱԿ
(-ի, -աց)
(խարտաւիլակ, խարտաֆիլակ)
«կրոնավոր ձեռնադրվողի աջակից»
(եկեղեցական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. χαρτοφύλαξ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԻՆԱ
««մի բույս» (echinus (?) կամ erinus (?))»
(բուսաբանական)
Փոխառություն (՞)
Փոխառութիւն, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստւած։
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՑԱԿ
(բրբ. խածուկ)
«բծավոր, պտավոր. արատավոր, հիվանդ, տկար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kēth-/*(s)kəth-
«վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khəth-s-)
որտեղից հայ. խաթարել, այլեւ խաբել «նւազել, թուլանալ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խացկութիւն,
խացկիլ,
խասկիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀσκηθής «անվնաս»
գոթ.
skapjan «վնասել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՑԱԿԵԼ
(հացակել)
«ծախսել, սպառել, պակասեցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth-
«վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khəth-s)
ծագումով նոյնն է խացակ «արատաւոր, հիւանդ» բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՑՖՑԻ
«հաստ կտորից հագուստ»
Բնաձայն (՞)
Արդեօք պատկերաւոր բարբառային կազմութիւն չէ՞, որի առաջին մասում հաստ > խաստ բառն է։
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՒ
-ոյ, (ուշ` նաեւ -ու)
«շերտ, խավ, աղվամազ, բարակ մազածածկույթ, բուրդ, երիզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-
«ծածկել, փաթաթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khəu-)
հնդեւրոպական *khəu- ` *(s)keu- «ծածկել, փաթաթել» արմատից։ հմմտ. հ. հնդկ. skunāti «ծածկում է», հուն. κῶας «բուրդ, կաշի, մորթի» (կասկածով է հատկացւում այս արմատին, բայց հայ. խաւ-ը կարծես հաստատում է լիտվ. kēvalas, լատվ. caula «կճեպ»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւել
Նոր՝
խաւաբարտ, խաւոտ, խաւարծի, խաւածբի, խաւարտ
խաւաբարտ, խաւոտ, խաւարծի, խաւածբի, խաւարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skunāti «ծածկում է»
հուն.
κῶας «բուրդ, կաշի, մորթի» (կասկածով)
լիտվ.
kēvalas «կճեպ»
լատվ.
caula «կճեպ»
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՂԱՆ
(խավաղան, ղաֆաղան, խափական, խափանակ)
«հիվանդության մահացու վիճակ (ջերմությունից)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xafaqān
«սրտի բաբախյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՆԴ
«տեր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. havand
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 350) բացատրում է «տիկին» եւ հանում պ. hānvāda ձեւից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒԱՐ
(-ի, -աց)
«խավար, մութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. xvarvarān
Աղբյուր՝ պազ. xvawār
Աղբյուր՝ պ. xāvar
«արեւմուտք, արեւմուտքի խավարային գոտի, խավար»
իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. xvarvarān, պազ. xvawār, պ. xāvar «արեւմուտք», այլեւ «արեւմուտքի խավարային գոտի, խավար»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւարիմ,
խաւարին,
խաւարային,
խաւարազգած,
խաւարակեաց,
խաւարասէր,
խաւարուտ,
խաւարշուտ,
խաւարշտական,
խաւարշտին,
անխաւար,
խաւարամածեմ
Մատենագիտություն
H. AG 159;
Աճ. ՀԱԲ 351;
Ջահ. ԼՀԳ 25-26
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒԵԱԿ
«սափոր, խեցանոթ, կավե անոթ (հուն. κέραμιον )»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ կապ ունենա կաւ բառի հետ կ/խ լծորդությամբ: Հնարավոր է բառի իրանական ծագումը:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։