Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 343 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂԱՆ «մի տեսակ եղէգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sk'hol-/*k'el- «բարակ ցողուն»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sārā- «եղէգ, նետ»
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՄ (-ի, -աց) «շողոքորթ, քծնող, շողոքորթութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khalo-) *khalo- > շողո-
կապ ունի շողոքորթել եւ շողնագոյն բառերի հետ եւ գալիս է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՅԵԼ «հարժել (՞)» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
ԲՀ-ի նոր հրատարակութեան մէջ ընդունուած է շոյշոյել ձեւը, որ, թերեւս, շոյել բայի կրկնաւորն է (ըստ Ամալեանի, ԲՀ 419). ծագում է շոհել «վնասել» բայից: Շողոյ ձեւը կապ ունի շողոքորթ եւ շողոմ բառերի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՔՈՐԹ (շողոաթորթ, շողոքորդ) «կեղծաւոր, քծնող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skholo-) *s-ով եւ կարճ ձայնաւորով ձեւից (*skholo->շողո-)
Առաջին մասը շողոմ-ի հետ միասին կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից: Բայց ի՞նչ է -քորթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողոքորթել, շողոքորթանք, շողոքորթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՃ I «նուագ, նուագարան, նուագելու գործիք»
Անստույգ (թերեւս)
կապ ունի շոճի=սոճի բուսանուան հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՃ II «դատարկ, ունայն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(k(h)ed- «ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k*edio-) k*edio- > շոճ
կապ ունենայ հնդեւրոպական արմատի հետ, որտեղից շերտ բառը (*skhed-ri)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոճմտութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՅՏ (շուտ) «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skheud- *skeud- «գցել, նետել, հալածել, (անանցող.), նետվել, շտապել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուտաբան, շուտախօս, շուտութիւն
Նոր՝
շուտասելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. zūd «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՇՈԿԵԼ «ջանալ գեղեցիկ երեւալու, նազկոտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeg- «ցատկել, աշխոյժ, շարժում» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhog-) *skhog-> շոկ
Կրկնաւոր կազմութիւն, որի հիմնական շոկ բաղադրիչը կապ ունի հնդեւրոպական արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոշոկան, շոշական
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՇՈՐԹ (բ. շոշորդ) ««հետք, շորշոփ» (բ.՝ «խենթ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ * (s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhor-t(h)-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. cortex «կեղեւ»
լատ. scertum «կաշի»
խեթ. karta- «կտրել, անջատել»
ռուս. чертить «գծել, գծագրել»
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈ(Ր)Պ ««արեւահարութիւն» (բ.՝ «տիֆ»)»
Ծագումն անյայտ է
հ.-ե. արմատ՝ * (s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhorb-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ. skarpr «կուչ եկած, նիհար»
լատվ. skurbt «հարբել ուշագնաց լինել»