Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՒՐ
(-ոյ)
«իր, յուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *seue-
«անդրադարձ դերանուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *seuoro-(°))
*seuoro-(°) (*seue- անդրադարձ դերանուն) արմատից։ *-ro ածանցի համար հմմտ. ալբ. vajr «աղջիկ» (< *uaria- ` *suo-ro-ից «մերձավոր ազգական»)՝ հայ-ալբանական զուգաբանութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւրեան,
իւրորոյն,
իւրեանցակուռ,
իւրեանցայինք,
իւրակայան,
իւրակից,
իւրային,
չիւր,
իւրաքանչիւր
Նոր՝
յուրայատուկ, յուրատեսակ
յուրայատուկ, յուրատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
svá
ավ.
hva
հ. լատ.
sovos
լատ.
suus
ռուս.
свой
Մատենագիտություն
H. AG 451;
Աճ. ՀԱԲ 254
Տե՛ս նաեւ
Էջ 289, սյունակ 1
ԼԱԳ
««անառակ, բղջախոհ, թուլամորթ» (նաեւ «թույլ, մաշված»?)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *leg-h-
«թեթեւ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lng'hio-)
ռնգային տարբերակից
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 257) փոխառություն է համարում հունարենից՝ տալով λαγνεία «անառակություն», λαγνύω «անառակություն անել, լրբանալ» եւ λάγνος «անառակ» ձեւերը, սակայն սրանցից անմիջապես հանել հայերեն ձեւերը (առանց -ն-ի) անհավանական է։ Մյուս կողմից՝ դժվար է գտնել անմիջական բնիկ հնդեւրոպական աղբյուր։ ձեւով ամենից ավելի մոտ թվացող *leg-h- «թեթեւ» արմատը իմաստով քիչ է համապատասխանում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լագութիւն,
լագուցանել,
լագորդել,
լազրտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
легкий «թեթեւ»
ռուս.
легкое «թոք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Տե՛ս նաեւ
Էջ 289, սյունակ 1
ԼԱԼԱԶԱՐ
«մի ծաղիկ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պարսկերեն lālazār
«կակաչապատ մարգագետին»
պ. lālazār նշանակում է «կակաչապատ մարգագետին»:
Էջ 291, սյունակ 1
ԼԱՆՋՔ
(-աց)
«կուրծք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *le(n)gwh-
«թեթեւ, թեթեւաշարժ, թոք (որպես մարմնի թեթեւ մաս)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lngu-hia-)
որպես «թոքային, թոքատեղի»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լանջագեղ,
լանջակից,
լանջապահ,
լանջապան,
լանջապանակ,
լանջանոց,
լայնալանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
lunga
հ. անգլ.
lungen
հ. վ. գ.
lungūn
ռուս.
легкий «թեթեւ»
ռուս.
легкое «թոք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264-365;
Pok. IEW 661
Էջ 291, սյունակ 1
ԼԱՊԱՏ
«տմարդի»
(ԲՀ («անմարդ, անմաքուր»))
Ծագումն անհայտ է
Էջ 292, սյունակ 1
ԼԱՒ
(-ի, -աց)
«լավ. օգտակար, շահաւետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *labh-
«բռնել, ունեցվածք, կալվածք»
արմատից: Հնարաւոր է համարւում նաեւ համեմատութիւնը հնդեւրոպական *lē(e)-/ləi- «ցանկանալ» արմատից ծագող հուն. λώϊος «աւելի լավ» բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւախաւս,
լաւանալ,
լաւիմաց,
լաւութիւն,
անլաւ,
բարելաւ,
քաջալաւութիւն
Նոր՝
լաւատեսակ, բարելաւել
լաւատեսակ, բարելաւել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lābha «ձեռքբերում, օգուտ, շահ»
հուն.
λαφύρον «ավար, կողոպուտ»
լիտվ.
lōbis «հարստութիւն, գանձ»
լիտվ.
lābas «բարիք. բարի»
լատվ.
labs «լավ, բարի»
պրուս.
labs «լավ, բարի»
Մատենագիտություն
H. AG 451;
Աճ. ՀԱԲ 268;
Ջահ. ՀԼՊ 135;
Աճ. ՀԱԲ 268
Տե՛ս նաեւ
Էջ 292, սյունակ 1
ԼԱՒԱՆԴ
««կամաւոր զինւոր» (բրբ. «անկարգ մարդ, սրիկա, ծոյլ մարդ, ամուրի մարդ»)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. lavand
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԱՌ
(լոռ, լոր, լռոն)
«ջրիմուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կամ մերձիմաստ այլ արմատ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւռաբոյս,
լաւռամարգ,
լաւռաւէտ
Նոր՝
լաւռամրգի
լաւռամրգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lustrum «ճահիճ, ճահճուտ, մորուտ»
հուն.
λυθρον «արիւնախառն ցեխ»
լիտվ.
lutynas «ջրափոս, ճահիճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 601;
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԵԶՈՒ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ոյ)
«լեզու (երկու իմաստով էլ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dnģ'huā-
«լեզու»
նախաձեւերի խառնուրդով
հ.-ե. արմատ՝ *leiģ'h-
«լիզել»
նախաձեւերի խառնուրդով
առաջինի համար հմմտ. հ. հնդկ. jihvā, ավ. hizvā, հ. լատ. dingua, լատ. lingua, հ. իռլ. teng, գոթ. tuggo
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեզուային,
բանձրալեզու,
լեզուանի,
երկլեզու,
լեզուանութիւն,
նորալեզուաբան,
լեզուատ,
լեզուաբանութիւն,
լեզուակ,
լեզուագէտ,
լեզուագար,
լեզուագիտութիւն,
լեզուագարիլ,
լեզուագիտական,
միալեզու,
երեքլեզուեան,
բազմալեզու,
երկլեզուեան,
բոցալեզու,
զառնալեզու,
ծանրալեզու,
համալեզու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jihvā
ավ.
hizvā
հ. լատ.
dingua
լատ.
lingua
հ. իռլ.
teng
գոթ.
tuggo
Մատենագիտություն
H. AG 452;
Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԵՐԿ
(ղերկ, լեկ)
«լերկ, անմազ, մերկ, ոչ ձայնեղ, խուլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lerg-
«հարթ, ողորկ, լպրծուն, սահուն»
Այս իմաստով գրված է նաեւ դերկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերկամորթ,
լերկութիւն,
լերկանալ,
լերկամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
lergg «զառիվայր, ուղի, հարթություն»
հ. իռլ.
lorc «հետք»
մ. իռլ.
lorgg «հետք»
հայ.
ողորկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277;
Աճ. ՀԱԲ 556;
Pok. IEW 679
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։