Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 545 բառահոդված (էջ 34/55)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐ (-ոյ, -ի, -աց) «գլխի մազ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր, հերարձակ, հերատել, հերատուկ, հերակործ, հերաքարշ, հերահարութիւն, գանգրահեր, դեղձանահեր, երկնահեր, ձաղկահեր, բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԻՍԱՅ «մի կերակրատեսակ, հարիսա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. harisa
փոխատու լեզու՝ պրս. harisa
Մատենագիտություն
H. AG 516; Աճ. ՀԱԲ 85-86
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԿ (-ի) «հերկ, հերկում, վարելահող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
բայց հաւաստի ստուգաբանութիւն չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերկահար, հերկարար, հերկել, հերկումն, հերկագործել, անհերկ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԷՆ I (-ի, -ից) «հեն, հրոսակախումբ, հրոսակ, ավազակ, ասպատակություն, աղաղակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական hēn
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հինել, հինախաղաց, հինական, հինահար, հինավանդ, հինավանդություն, ծովահեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
hēn
հ. պ.
hainā
ավ.
haena
Մատենագիտություն
H. AG 180; Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍԻՍ (-ոյ) (հիւիս, հիւսիւսի, հիւսիս, հիւսիւի, հւսւս) «հիւսիս, հիւսիսակողմ, հիւսիսային քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seuke
հ.-ե. արմատ՝ *kiio- «հակառակ կողմում ընկած»
կապակցութիւնից՝ ի հակադրութիւն հարաւ-ի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսիսանալ, հիւսիսակողմ, հիւսիսափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀՄՏՆԵԼ «տրորել, հարել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՆՁԱՆ -ի, -ից (հնձան) ««հնձան, խաղող ճզմելու ավազան» (բ. «պարտեզի հյուղակ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս կապված է հունձ «բերք» բառի հետ, եթե չի ծագում խեթ. hanzan «մի սարք, աման» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնձանահար, հնձանայարկ, հնձանաշեն, հնձանակ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼ- «մերկ, բաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pol- «լայն ու հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pele-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլանի, հոլանիի, հոլոնի, հոլաթեւել, հոլաթեւեան, հոլանել, հալանել, հոլամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
полый
«բաց, ազատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂ (-ոյ) «հող, գետին, արտ, կալված, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pele- «լայն եւ հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *polo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողաբեր, հողաբլուր, հողաթաւալ, հողաթափ, հողախառն, հողածին, հողամաս, հողեղէն, բանձրահող, հողատիրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հոլ
«մերկ»
շվեդ.
fala
«հարթութիւն, տափաստան»
ռուս.
поле
«դաշտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111; Pok. IEW 805
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂՄ (-ոյ, ուղ՝ հգն. -ունք) «հողմ, քամի, աշխարհի կողմ, դեղնացաւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *onəmo- «շնչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողմաբ-ք, հողմաշարժ, հողմաշունչ, հողմավուն, հողմեղէն, հողմակոծ, հողմակնութիւն, հողմընդդէմ, խաւարահողմ, հարաւահողմ, մոլորահողմ, հողմաղաց, հողմարգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνεμος
«հողմ, քամի»
լատ.
anima
«հոգի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 112; Pok. IEW 39