Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՐԴ(-)
(բուրդ, -ոյ)
«մաս, կտոր, պատառ», «բուրդ, գեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bherdh-
«կտրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրդել,
բրդոն,
ջարդ(ու)բուրդ,
բրդեայ,
բրդեղէն,
բրդագործութիւն,
բրդ(ա)գզել,
բրդեղ
Նոր՝
բրդոտ, բրդոտել, բուրդիկ, բրդալի, բրդաճանճ, բրդակալել
բրդոտ, բրդոտել, բուրդիկ, բրդալի, բրդաճանճ, բրդակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bardhaka
«կտրելուկ, խուզելուկ»
հուն.
πέρθω, πορθέω
«քանդել, ավերել, ամայացնել»
հ. իռլ.
bard
«եզր»
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՈՒՔ
(-ոյ)
«բուք, ձյուն փոթորիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bh(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-k-)
-*k- ածանցականով
հնչյունապես մոտ են գերմ. buh (<*bhu-k), հ. վ. գերմ. Buhil «բլրակ», հ. իսլ. bāla «ուռուցք, խոյլ, ելունդ» ձեւերը, իմաստով՝ զուգահեռ *p(h)(e)u- արմատից բխող *-g ածանցականով ձեւերը (*pu-g)՝ հ. իսլ. fjūk «ձյան փոթորիկ», fuk «բուք», լատվ. pūga «քամու պոռթկում»։ (մեկնաբանության տարբերությամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբայոյզ,
բբաբեր,
բբազնաց,
բբալուկ,
բբախառն,
բբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ.
buh
<*bhu-k
հ. վ. գերմ.
Buhil
«բլրակ»
հ. իսլ.
bāla
«ուռուցք, խոյլ, ելունդ»
հ. իսլ.
fjūk
«ձյան փոթորիկ»
հ. իսլ.
fuk
«բուք»
լատվ.
pūga
«քամու պոռթկում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489-490
Տե՛ս նաեւ
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՈՒՆՋ
«բունճեռու պտուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bh(e)rem-
«ցցվել, եզր, ծայր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bh(e)remkio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բունճի
Նոր՝
բունճենի
բունճենի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
frons, frondis
«բուստ, սաղարթ»
մ. ն. գերմ.
brām
«մոշի թուփ»
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՐԷՏ
(-ի, -աց)
«բոռ, իշամեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhōr-
«բզզալ, դզզալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher-)
+-էտ ածանց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
կրէտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 472-473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 142, սյունակ 1
ԲՐՈՐ
«պղտոր, խմորված, գինու նստվածք, դիրտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«ալեկոծվել, եռալ, խմորվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhū<sup>u</sup>r-)
-որ ածանցով
-որ ածանցով, ինչպես՝ բեկոր, բոլոր, գլոր բառերում։ թերեւս նաեւ հայ. բուռն «ուժգին, սաստիկ», որ բաղարկվել է բուռն «բուռ. բռունցք, իշխանություն, զորություն» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրբ. բրոր(վ)ել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurati
«արագ շարժվում է, ցնցվում է թպրտում է»
հուն.
φύρω
«խառնել, խառնշտորել»
հուն.
πορφύρω
«ալեկոծել»
լատ.
fermentum
«խմորում, խմորիչ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱ
(բրբ. գո-)
«գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uadh-
«քայլել, գնալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi)
dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ,
արեւագալ,
զգալ,
զգայուն,
զգաստ,
զգաւն,
ապագայ,
անգայ,
բացագայայլ,
յառաջագայայլ,
շրջագայայլ,
պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vadō
«գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ.
wadan
«ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԲ
II
«կեռ, ճանկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh-
«բռնել, վերցնել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gabhásti-
«ձեռք, բազուկ»
լատ.
habeō
«պահել, ունենալ»
լատ.
habēna
«փոկ, սանձ»
սլով.
gabati
«բռնել»
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԲ
III
«հագուստ, զգեստ (°?)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uebh-
«հյուսել, գործել»
-Ջահ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաբեղեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
websan
«հյուսել, գործել»
հ. իսլ.
vefr
մ. վ. գ.
webbe
«գործվածք. հագուստ, զգեստ»
բոխ. Ա
vāp
«հյուսել, գործել»
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԳԱՇ
(գարգաշ)
«ցնորված, ցնդած, ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrs-
«զարշանք, զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghers-)
կրկնությամբ եւ իմաստի յուրահատուկ երանգով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գա(ր)գաշիլ,
գագաշոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
զարշ
ավ.
gǝrǝhma
«հանցաւոր, հանցագործ, մեղաւոր»
հ. իսլ.
gersta
«գրգռել, հուզել»
գ.
garstig
«զարշելի, զզվելի»
լիտվ.
grasùs
«սպառնալի. տհաճ»
լիտվ.
grisùs
«ձանձրալի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԳԱՅԵԼ
««գոռոզաբար կռկռալ» (աքլորի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghagh-
բնաձայնական կազմություն, որ թերեւս հասնում է մինչեւ հնդեւրոպական միասնության շրջանը` *ghagh-.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
գագաշել
«կկթալ (հավի մասին` ձու ածելուց հետո)»
մ. վ. գ.
gage(r)n
«կռնչալ (սագի մասին)»
լիտվ.
gagėti
ռուս.
гоготать
«կռնչալ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։