Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գի» որոնման արդյունք՝ 783 բառահոդված · Էջ 34 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԼԱԹ (խալիաթ) «նվիրատրված թանկագին հագուստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xal‘āt
Աղբյուր՝ պ. xel‘at
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խալաթել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԱՅ «հարկատեսակ, գինեհարկ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ թյուրք-թաթարական խալան (թերեւս)
Ավելի քիչ հավանական է արաբ. աղբյուրը. հմմտ. խալաթ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱՂ (կա նաեւ մ. հ. խաղոդիլ «խաղաղվել, հանգստանալ, մեղմանալ, թուլանալ») «խաղաղ, հանդարտ, հանգիստ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *khl- (անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-, *khəl-)) կրկնաւոր կամ -աղ ածանցով ձեւ
եթե ճիշտ է Մեյեի համեմատութիւնը հուն. χαχαω «արձակել, թողնել, թուլացնել» բայի հետ: Թերեւս հնարաւոր է նաեւ համեմատութիւնը կաղաղ «որջ» (սկզբնապես «հանգստավայր, ապաստարան») բառի հետ՝ կ/խ հերթագայութեամբ (հմմտ. կեղ «ծուռ» - խեղ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղաղանալ, խաղաղական, խաղաղակոյտ, խաղաղարար, խաղաղիկ, խաղաղութիւն, հետախաղաղ, հողմախաղաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χαχαω «արձակել, թողնել, թուլացնել»
Մատենագիտություն
Meillet, EGCAC 36
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՂՈՒԱՐՏ (խաղվարտ, խաղարտ) «վարունգ, վարունգի հունդ` սերմ»
Անստույգ (թերեւս)
կապուած է խաղաւարտ բառի հետ` «պալար» ընդհանուր նշանակութեամբ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՃԻՆ (խաճի «մեխակազգի մի բույս») (բրբ.) «մի տեսակ փափուկ խոտ»
Ծագումն անհայտ է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄԱՐ «գիտուն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կազմված է տխմար բառի հիման վրա (որպես *տ-խամար)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄԲԱՐ «եգիպտացորեն» (բրբ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. (աղբթշ.) peygamabar bugdasi
կրճատմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԳԲ 449
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆԴ (խանտ), -ոյ, -ի, -ից «ուժգին կիրք, եռանդ, սրտի բորբոքուածութիւն, գորով, սէր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *khand- «լուսաւորել, վառվել, այրվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kand-, *(s)kend-) ռնգայինից հետո տ/դ անցումով
արմատից (ռնգայինից հետո տ/դ անցումով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանդակաթ, խանդալ, խանդանի, խանդութիւն, խանդել, խանդեղնութիւն, խանդաղանի, խանդաղական, խանդաղիլ, խանդաղատ, խանդաղատիլ, խանդաղատութիւն, խանդաղատանք, չխանդաղատանք
Նոր՝
խանդավառ, խանդավառութիւն, խանդոտ, խանդոտիլ, խանդոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. candati «լուսաւորում է»
հուն. κανδαρος «ածուխ»
լատ. candeō
հինդկ. candra-
հուն. κανδαλος
հայ. խանդ
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆԴԱԿԵԼ «կրել» (ԲՀ)
Անստույգ
այլ ձեռագիր՝ «կոկել կամ պնդել»։ աղավաղված բառահոդվա՞ծ
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՌՆ (-ի, -ից) «խառն, անմիատարր, խառնակ, պիղծ, միասին, (հգն.) զուգավորություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. harna (թերեւս) «շարժել, խառնել, խռովել, գրգռել»
բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնել, խառնելիք, խառնաբանջար, խառնագնաց, խառնախումբ, խառնակ, խառնակել, խառնուած, գիրկընդխառն, ընդխառնել, երկախառնել, ոգեխառնել, գիշերախառն, նոր-խառնակից, խառնակչութիւն, խառնակեցութիւն, խառնաշփոթ, խառնաշփոթութիւն, խառնճուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ