Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 34 / 400
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴ
I
(-ու)
«ձեւ, կերպ, կարգ, կազմ, արված գործ, վաստակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-t- (*rt-/*ar-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդակ,
արդակագոյն,
արդել,
արդակել,
արդուած,
արդիւն,
արդար,
արդարեւ,
անարդ,
անարդի,
անարդակ,
խորանարդ,
գմբեթարդ,
ծորձորարդ,
վիմարդ,
վիմարդեան,
զիարդ,
յարդ,
յարդար,
յարդարել,
յարդարիչ,
յարդարուն,
նուագայարդար,
երգայարդար,
սեղանայարդար,
զարդ,
զարդասէր,
զարդասիրիկ,
զարդակից,
զարդարել,
զարդարագիր,
զարդարանք,
զարդարուն,
զարդուն
Նոր՝
արդուկ, արդուկել, բեմայարդար, զարդագիր, պատկերազարդ, նկարազարդ, սիւնազարդ
արդուկ, արդուկել, բեմայարդար, զարդագիր, պատկերազարդ, նկարազարդ, սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rtu- «կարգ, կանոն, արդիւնք»
հուն.
άρτύς «կարգ»
լատ.
artus «հոդ»
Մատենագիտություն
H. AG 423- 424;
Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴ
II
«այժմ, հիմա, այժմեան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *art- (*rt-/*ar-))
արդ «ձեւ, կարգ» եւ արդ «այժմ» բառերի կապի համար հմմտ. հ. հնդկ. rtu «կարգ, կանոն, որոշակի ժամանակ, ժամկետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդի,
արդէն,
արդածին,
արդատունկ,
արդային,
արդեայք,
զարդիս,
ցարդ
Նոր՝
արդիական
արդիական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρτι «հիմա, հենց հիմա, հենց նոր»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴՆ
«նիզակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը հուն. άρδις «նետի ծայր, տէգ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդնընկէց,
արդնակիր,
արդնատէգ,
արդնաւոր,
երկարդնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
ardas «ձող (խրձեր չորացնելու համար)» ((՞))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 63;
Hübsch. Arm. Stud. 11
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԵԳ
(-ի)
(արագ-, արեգն)
«արեւ, արեւելյան, հայոց տոմարի 8-րդ ամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *reu-
«կարմիր > արեւ»
«արեւ», արեւ, -ու, յ-ոջ «արեւ, արեւի լոյս, կեանք» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեգաւէտ,
արեգնապաշտ,
արեգունի,
արեգնափայլ,
արեգդէմ,
արեգնածաւալ,
արեգակն,
արեգնակէզ,
արեգնատենչիկ,
յարագէյ,
արեգնակէզ,
արեւելք,
արեգնակնակ,
արեւմուտք,
արեւագալ,
արեւածայրք,
արեւապաշտ,
արեւկայ,
յարեւացուցանել,
արեւորդի,
արեւանկ
Նոր՝
արեւոտ, արեւահայեաց, արեւահար, արեւահարութիւն, արեւելահարաւ
արեւոտ, արեւահայեաց, արեւահար, արեւահարութիւն, արեւելահարաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raví «արեւ»
Մատենագիտություն
H. AG 424;
Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 89, սյունակ 1
ԱՐԵԿ
(արեգ, առեգ)
«զօրաւոր, սաստիկ, գերազանց, առաւել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *treg-
«ուժերը լարել, ուժ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապարեկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հոլ.
trēn «քաջ, ուժեղ» (<*tregs-no-)
հ. իսլ.
þrekr, þrek «ուժ, քաջութիւն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 154, 209
Էջ 89, սյունակ 1
ԱՐԹ
I
«արթնացում, արթնութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)er-
«ցնցուել, ցատկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prth-, *(s)p(h)erd/t(h)-)
*-d/t աճականով
ձեւից, որ ծագում է *(s)p(h)er- «ցնցուել, ոտքով հրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արթուն,
արթնութիւն,
արթնական,
արթնամիտ,
արթնանալ,
ծանրարթուն,
զարթնու,
զարթչիլ,
զարթնական,
զարթնանալ,
զարթմնի,
պատերազմազարթոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
հարթնու, հարթչիլ, արթչիլ
հ. հուն.
όρνυμαι «վեր ցատկել, թարմանալ»
հ. իսլ.
spradka «թայտալ»
հ. իսլ.
spretta «վեր ցատկել, դողալ»
սերբ.-խորվ.
prenuti se «վախենալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 314
Էջ 89, սյունակ 1
Էջ 89, սյունակ 1
ԱՐԺ
(ուշ՝ աժ-)
«արժէք, գին»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. aržitan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արժել,
աժել,
արժէք,
աժէք
Նոր՝
արժեքաւոր, արժողութիւն, արժեգին, արժեթուղթ, արժետոմս, անարժէք, թանկարժէք, 메ծարժէք
արժեքաւոր, արժողութիւն, արժեգին, արժեթուղթ, արժետոմս, անարժէք, թանկարժէք, 메ծարժէք
Մատենագիտություն
H. AG 93;
Աճ. ՀԱԲ 315
Տե՛ս նաեւ
Էջ 89, սյունակ 1
ԱՐԺԱՆ
-ի, -ից, -աց (մ. հ., արեւմտ. արժան, արեւել. էժան)
«պատշաճ, վայելուչ, պատշաճ բան, դրամակնիք, արժէք, դիւրագին»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. arzān
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արժանանալ
Նոր՝
արժանայիշատակ, արժանապէս, էժանագին, արժանել, էժանանալ, արժանաւոր, էժանութիւն, արժանաւորել, արժանաւորութիւն, արժանահաւատ, արժանապատիւ, արժանապարտ
արժանայիշատակ, արժանապէս, էժանագին, արժանել, էժանանալ, արժանաւոր, էժանութիւն, արժանաւորել, արժանաւորութիւն, արժանահաւատ, արժանապատիւ, արժանապարտ
Մատենագիտություն
H. AG 92;
Աճ. ՀԱԲ 315
Տե՛ս նաեւ
Էջ 90, սյունակ 1
ԱՐԻՒՆ
(-եան)
(մ. հ. այրիւն, այրոյն, արոյն)
«արյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *esr-
«արյուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ésr-)
ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *esr- «արյուն» արմատի *ésr- (> *esar, *asar > *ahar > *ar) կամ *esr- (> *asar > *ahar > *ar) ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արիւնագոյն,
արիւնակալ,
արիւնահան,
արիւնահեղ,
արիւնանալ,
արիւնանշան,
արիւնարբու,
արիւնոտ,
անարիւն,
արեանագին,
արեանապարտ,
արեանառու,
արեանհեղութիւն,
արեանաջուր,
արեանապարտ,
արեանալ,
արիւնել
Նոր՝
անարիւնութիւն, զտարիւն, պաղարիւն, սառնարիւն, տաքարիւն, արենակցական
անարիւնութիւն, զտարիւն, պաղարիւն, սառնարիւն, տաքարիւն, արենակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ásrk
հուն.
εαρ
լատ.
aser
խեթ.
ešhar
բոխ. ԱԲ
yšār «արյուն»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 44;
Աճ. ՀԱԲ 317
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։